📖 68/Kalem 11
«işi gücü birilerini çekiştirmek olan dedikoducuya.»

 
هَمَّازٍ مَّشَّاءٍ بِنَمِيمٍ

 
📙 Ayetin Öğrettikleri

Bu ayet, insan ilişkilerini bozan en önemli ahlaki hastalıklardan birine dikkat çeker: dedikodu ve arkadan konuşma. Allah, bu tür davranışları karakter haline getiren kişilere karşı mesafeli olunmasını ister. Çünkü bu kişiler, bulundukları ortamlarda güveni zedeler ve insanları birbirine düşürür.

“İnsanları çekiştiren” ifadesi, sadece sözlü eleştiriyi değil; alay etmeyi, küçümsemeyi ve itibarsızlaştırmayı da kapsar. Bu tür davranışlar, bireysel bir kusur gibi görünse de aslında toplumun huzurunu bozan ciddi bir problemdir. Ayet, insanı dilini kontrol etmeye ve başkalarının onuruna saygı duymaya çağırır.

“Laf taşıyan” yani dedikodu yapan kişi ise, bir sözün bir ortamdan alınıp başka bir ortama taşınarak fitneye sebep olmasını sağlar. Bu, ilişkileri zedeleyen ve güven ortamını yok eden bir davranıştır. Kur’an, bu tür kişileri açıkça tanımlar ve onlara uymamayı öğütler.

Bu ayet aynı zamanda şunu da öğretir: İnsan sadece kendi yaptıklarından değil; destek verdiği, yanında durduğu insanlardan da etkilenir. Bu nedenle kişi, sadece ne söylediğine değil; kimlerle birlikte olduğuna da dikkat etmelidir.

 
⁉️ Bu ayet üzerinde düşündüğünde hangi anlam kapıları açılıyor ve bu mesaj hayatında hangi yönü aydınlatıyor?

 
📙 Ayetin Kavram Analizi

▷ هَمَّازٍ ~ Hemmâz
Kökü: ه م ز
Temel Anlamı: İtmek, dürtmek, kusur aramak
Kur’an’daki Anlamı: İnsanları arkadan çekiştiren, alay eden

   
▷ نَمِيمٍ ~ Nemîm
Kökü: ن م م
Temel Anlamı: Taşımak, yaymak
Kur’an’daki Anlamı: Laf taşıyan, dedikodu yapan kişi

 
📙 Ayetin Ayetlerle Bağlantısı

📖 49/Hucurât 12
«Birbirinizin arkasından konuşmayın…»

📖 104/Hümeze 1
«Vay haline her çekiştiren, alay edenin!»

📖 24/Nûr 15
«Dillerinizle birbirinize aktarıyordunuz…»

📖 33/Ahzâb 58
«Mümin erkeklere ve kadınlara eziyet edenler büyük bir iftira yüklenmişlerdir.»

📖 50/Kâf 18
«Ağzından çıkan her sözü kaydeden bir gözetleyici vardır.»

 
📙 Ayetin Mesajı

a) Emir: Dilini koru ve insanların onuruna saygı göster
b) Yasak: Dedikodu yapmak ve laf taşımak
c) Tavsiye: Güvenilir ve dürüst iletişim kur
d) Bilgilendirme: Dedikodu ve çekiştirme toplumsal huzuru bozar

 
📩 Ayet Hakkında Sadık Türkmen’in Mesajı

~ Bu paylaştığım anlayış bana ait değildir; Kur’an üzerinde yaptığım çalışmalarla Rabbimin bir lütfudur. Sen de bu ayetleri kendi anlayışınla kavra, sahiplen ve sevdiklerinle paylaş.

~ Unutma: Kur’an’ı anlamaya çalışmadan başkalarının din anlayışını din edinmek insanı yanıltabilir.

~ Yüce Rabbim seni, beni ve hepimizi en doğruya ya da en doğruya en yakın anlamlara ulaştırsın. (Amin)

 
 
👉🏾 Eğer bu ayet sana katkı sunduysa bir sonraki ayete geçebilirsin.

 
 
 
Kayıt Tarihi
Mart 2026 Çubuk-Ankara