İNSANLARDAN öylesi de vardır ki, Allah’a kıyıdan kenardan kulluk eder. Eğer kendisine bir hayır dokunursa gönlü onunla hoş olur. Şâyet başına bir kötülük gelirse, gerisin geri (küfre) dönüverir. O dünyayı da kaybetmiştir, ahireti de! İşte bu apaçık ziyanın ta kendisidir.
Alternatif Anlatımlar
Kısa ve Öz Anlatım
22/11 ayetinde öne çıkan ifade, «İNSANLARDAN öylesi de vardır ki Allah’a kıyıdan kenardan kulluk eder» sözleriyle başlar. Bu sözler inanç, ibadet ve hesap bilinci çerçevesinde ele alınabilir. Ayetin neyi bildirdiği, neyi doğrudan söylemediği birbirinden ayrılmalıdır.
Açıklayıcı Anlatım
Bu ayette «İNSANLARDAN öylesi de vardır ki Allah’a kıyıdan kenardan kulluk eder» ifadesi dikkat çeker. İfade, inanç, ibadet ve hesap bilinci konusuyla ilişkili okunabilir; ancak anlamın merkezinde ayetin kendi bildirdiği durum bulunur. Insanın allah karşısındaki konumunun değerlendirilmesi açısından önce hitabın kime yöneldiği ve cümlede hangi eylemin veya niteliğin anlatıldığı belirlenmelidir. Açıklama yapılırken metinde yer almayan sonuçlar kesin bir hüküm gibi sunulmamalıdır.
Detaylı Anlatım
22. surenin 11. ayetindeki «İNSANLARDAN öylesi de vardır ki Allah’a kıyıdan kenardan kulluk eder» sözleri, inanç, ibadet ve hesap bilinci ekseninde düşünmeye imkân verir. Bu ifadeyi anlamanın ilk adımı, ayette adı geçen kişileri, olayları veya nitelikleri birbirinden ayırmaktır. Ardından ayetin bir bildirimde mi bulunduğu, bir davranışı mı ele aldığı, yoksa bir soru veya uyarı mı içerdiği üzerinde durulabilir. Insanın allah karşısındaki konumunun değerlendirilmesi bu okumanın genel çerçevesini oluşturur. Bununla birlikte, surenin genel konusu her ayetin aynı şeyi söylediği anlamına gelmez. Bu yüzden ayetin kendisine özgü sözleri esas alınmalı, yakınındaki ayetlerle bağlantısı incelenmeli ve metnin açıkça belirtmediği ayrıntılar kesinleştirilmemelidir.
