Verdikleri sağlam sözü bozmalarından, Allah’ın ayetlerini inkâr etmelerinden, Nebileri haksız yere öldürmelerinden ve; “Kalplerimiz mühürlüdür” demelerinden dolayı tam aksine inkârları sebebiyle; bunların kalpleri üzerinde yeni bir huy, yeni bir yapı oluşmaktadır. Artık onlar inanmıyorlar.[*]

_________________

[*] Buradaki “yeni bir huy” ifadesi, kalbin bir anda mühürlenmesi, kapanması değil; zamanla oluşan bir iç dönüşümü anlatır. İnsan gerçeği bile bile reddettikçe, sözünü bozdukça ve vahye karşı direnç geliştirdikçe, bu davranışlar kalpte iz bırakır. Başta bir tercih olan inkâr, zamanla karakter hâline gelir. Yani mesele sadece yanlış düşünmek değil, yanlışın kişiliğe yerleşmesidir.

Ayet, kalbin mühürlenmesini dıştan gelen keyfî bir ceza gibi sunmaz. Aksine, insanın kendi tutumlarının kalpte yeni bir yapı oluşturduğunu vurgular. Sürekli inkâr eden biri, bir süre sonra hakikati algılayamaz hâle gelir. Tıpkı sürekli karanlıkta kalan gözün ışığa alışamaması gibi, kalp de hakikate yabancılaşır. Bu yüzden “kalplerimiz mühürlüdür” sözü, aslında kendi oluşturdukları hâlin farkında olmadan itirafıdır.

Bu yeni huyun en belirgin tarafı duyarsızlıktır. Ayetler artık etkilemez, uyarılar rahatsız etmez, doğru ile yanlış arasındaki çizgi silikleşir. İnanç bir tercih olmaktan çıkar, refleks hâline gelir. Böylece inkâr, düşünsel bir tavırdan çok ruhsal bir kimliğe dönüşür. Ayetin sonunda “artık inanmıyorlar” denmesi, bu kalıcılaşmayı ifade eder.

Sonuç olarak “yeni huy”, kalbin mühürlenmesinden önceki psikolojik süreci anlatır: Sürekli inkârın kalpte oluşturduğu yeni karakter. Bu, bir anda verilen bir hüküm değil; insanın kendi elleriyle inşa ettiği iç dünyadır. Mesaj açıktır: Tutumlar kalbi şekillendirir; hakikate açık kalan kalp dirilir, direnç gösteren kalp ise zamanla hakikate kapalı bir yapıya dönüşür.