Akıl ve Bilim Işığında Kur'an'ın Kur'an ile Meal ve Tefsiri

Kehf 110

De ki: “Ben de sizin gibi (ölümlü) bir beşerim[1] / insanım. Yalnız bana ilâhınızın bir tek İlâh olduğu vahyolundu. Artık her kim, Rabbine (O’nun rızasına / Cennetine) kavuşmayı umuyorsa salih bir ame / insana ve hayata katkı sağlayacak iyi bir iş yapsın. Ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak etmesin!

______________________
[1] Kur’an’da yer alan “Beşer” ve “İnsan” kavramları her ne kadar eş anlamlı gibi görünseler de ilgili ayetler incelendiğinde farklı bağlamlarda kullanıldıkları göze çarpar. Kavramlar arasındaki ortak nokta ise ikisinin de aynı varlığı ifade etmeleridir.

Rabbimiz, “kurumuş, yıllanıp kokuşmuş kara balçıktan” yarattığını ifade ettiği Adem için birbirini takip eden ayetlerde hem “insan” hem de “beşer” kavramlarını kullanıyor. Bu da Adem’in ve onun türünün yaratılış itibariyle bu iki vasfı taşıdığını gösterir. Bu vasıflar arasındaki farkın ne olduğunu da ilgili diğer ayetlerden öğreniyoruz.

a) Beşer

Kur’an, insan türüyle ilgili fizyolojik yapısı bağlamında bir şey söyleyeceği zaman “beşer” kavramını kullanmaktadır. Örneğin Yusuf’un (a.s) güzelliği karşısında ellerini kesen kadınlar onun bir “beşer” olamayacağını söylüyorlardı. (12/31) İnsanüstü bir varlık olduğuna gönderme yapıyorlardı da diyebiliriz.

Allah’ın elçileri de gönderildikleri toplumlarda “yeme-içme” gibi fizyolojik bazı özelliklerinden dolayı dışlanmışlardır. Zira toplumlar kendileri gibi etten kemikten bir beşer değil, bir melek talep ediyorlardı. İlgili bazı ayetler (23/33-34), (17/95-96).

Ölümlü bir varlık olarak yaratılmış olmamız da biyolojik yapımızla ilişkilidir. Rabbimiz bu gerçeği ifade ederken “beşer” kavramını kullanmaktadır (21/34).

b) İnsan

“İnsan” kavramının geçtiği ayetlerde insan türünün sosyal bir varlık olması özelliğinden bahsedilmektedir. Mesela, Rabbimiz insana öğrettiği şeylerden bahsederken bu kavramı kullanmaktadır (96/5), (55/3-4).

İnsanın özgür iradesiyle ortaya koyduğu davranışlarla ilgili de bu kavram kullanılır (103/2-3), (96/6-7).

Ayetlerde “sorumluluk ve imtihan” söz konusu olduğunda yine “insan” kavramı devreye girmektedir (33/72), (76/2).

İnsanın ahiretteki durumuyla ilgili ayetlerde de bu kavram kullanılır (79/34-35), (75/10), (89/23).

Sonuç olarak, ayetlerde “beşer” kavramı, insanın etten kemikten bir varlık olması bağlamında kullanılırken; “insan” kavramı irade ve sorumluluk sahibi sosyal bir varlık olması bağlamında karşımıza çıkmaktadır. Fakat başta ifade ettiğimiz gibi beşer de insan da farklı iki varlığın değil; aynı varlığın iki ayrı vasfıdır / özelliğidir.

📖 Alternatif Anlatımlar

Aynı ayeti üç farklı anlatımla keşfedin.

Kısa ve Öz Anlatım

Kehf suresinin bu ayeti, sizin / ölümlü / beşerim üzerinden önemli bir ayrım ortaya koyar. Metnin doğrudan bildirdiği nokta merkezdedir.

Açıklayıcı Anlatım

“Ben de sizin gibi (ölümlü) bir beşerim [1] / insanım.” sözleri, bu ayetin anlamını taşıyan temel bölümdür. sizin / ölümlü / beşerim etrafındaki vurgu, yalnız tek bir kelimeye indirgenmeden cümlenin bütünüyle değerlendirilmelidir. Kehf suresinin akışı, imanın sınanması ve insanın tercihleri yönünden okuma imkânı verir.

Detaylı Anlatım

Kehf 110. ayet, sizin / ölümlü / beşerim üzerinden okuru belirli bir konuya yöneltir. “Ben de sizin gibi (ölümlü) bir beşerim [1] / insanım.” ifadesi anlamın ilk dayanağıdır. Ayetin devamındaki “Ve Rabbine ibadette hiç kimseyi ortak etmesin!” bölümü de vurgunun nasıl tamamlandığını gösterir. Surenin imanın sınanması ve insanın tercihleri eksenindeki anlatımı bu sözlere bağlam kazandırır. Açıklama yapılırken haber verilenle yorumlanan birbirinden ayrılmalı, ayetin söylemediği bir hüküm ona mal edilmemelidir.

📤 Sosyal Medya Paylaşım Bağlantıları

📩 Ayetin Verdiği Mesaj

📋 Sosyal medyada nasıl paylaşılır?

📋 Metni + Bağlantıyı Kopyala düğmesine basın. 📱 Sosyal medya hesabınızda yeni gönderi açın. 📌 Metin alanına basılı tutup Yapıştır seçeneğini kullanın. 🔗 Ayet mesajı, bağlantı ve etiketler boş satırlarla birlikte kopyalanır; uygulamalar metni kendiliğinden yerleştirmeyebilir.

💜 Paylaştığın her ayet, başka bir kalpte yeni bir ufuk açabilir.
KKA · Kur'an'ın Keşif Atlası

Hazırsan bir sonraki ayete geçebilirsin.

Yorum yapın