Belâ gerçekleştikten sonra mı ona inanacaksınız? Hemen şimdi mi? Hani siz onu acele isteyip duruyordunuz!
Yunus
İniş Sırası: 51 • Mushaf Sırası: 10 • Mekki Sure • 109 Ayettir
✦
Dileyen açıklamasız sureleri okuyabilir ya da dilediği yani kafasına takılan yerlerde ayetin Tefsirini Ayet linkine tıklayarak okuyup geri kaldığı yere dönebilir.
10/Yunus 1
Elif, Lâm, Ra.[*] İŞTE BUNLAR; Hikmetli (akıl ve tabiat ayetleri ile çelişmeyen) Kitabın ayetleridir. _____________________ [*] Bu harflere huruf-u mukattaa /birbiri ile bağlantısı kesilmiş harfler denir. Bunların Nebîmize sorulmamış olması, bilinen bir anlamının olduğunu gösterir. Yoksa müşrikler bunu dillerine dolar, Nebîmizi sürekli rahatsız ederlerdi. Bununla ilgili sorular, İslam’ın Arap yarımadası dışına yayılmasından sonra başlamıştır. Bu harflerle başlayan yirmi dokuz sureden yirmi beşinde Kur’an’a, dördünde de önemli konulara vurgu yapılıyor olmasından, onların dikkatleri toplama görevi yaptığı anlaşılır. Türkçede böyle bir kullanım yoktur.
10/Yunus 2
İçlerinden bir adama vahyetmemiz insanlara tuhaf mı geldi / insanların tuhafına mı gitti? “İnsanları uyar ve iman eden kimselere; Rableri katında kendileri için bir doğruluk derecesi olduğunu müjdele” diye! Kâfirler / gerçeği gizleyenler dediler ki: “Gerçekten bu apaçık bir büyücüdür / aldatıcıdır!”
10/Yunus 3
GERÇEK ŞU Kİ sizin Rabbiniz (tek / yegâne yöneticiniz yalnız) Allah’tır, O ki; gökleri ve yeryüzünü altı günde/evrede yarattı. Sonra Arş dahil tüm kâinata sistemini kurdu/kanunlarını koydu.[1] İşleri yönlendirip idare eder / yerli yerince çekip çevirir / yönetir. O’nun izni olmadan (o gün) hiçbir kimse şefaat edemez / cehenneme attığımı oradan alıp cennete koymaya güç yetiremez! İşte Rabbiniz (yegâne / tek yöneticiniz) Allah budur! O’na kulluk edin. Düşünüp ibret almıyor musunuz? ______________________ [1] Pek çok Mealde “Arş’a istiva etti” olarak çeviri yapılmıştır, ancak bu anlamlandırma Kur’an kütürüne sahip olmayanlar tarafından tam anlaşılmamaktadır. Bu yüzden biz bu vb. ayetleri anlamlandırırken; “Arş dahil tüm kâinata sistemini kurdu / kanunlarını koydu” demeyi daha uygun bulduk. Allah daha iyi bilir. Dünyanın yaratılışı ile ilgili muhteşem bir TRT Belgeseli, izlemenizi tavsiye ederim. https://youtu.be/fXV6A80WEkI?si=Ey4b40Do6lvc7T9x
10/Yunus 4
Hepinizin (hesap vermek için) dönüşü O’nun katınadır / huzurunadır. Allah’ın sözü gerçektir. Yaratmaya başlar sonra iman edenleri ve salih ameli / insana ve hayata katkı sağlayacak faydalı her işi en iyi şekilde yapanları adaletle ödüllendirmek için yeniden yaratır. İnkârcılara gelince, onlar için kaynar sudan bir içki ve acı bir azap vardır küfürlerinden dolayı!
10/Yunus 5
Güneş’i bir ışık kaynağı ve Ay’ı da ışığı yansıtıcı kılan O’dur. Ona konaklar / durak (iniş) yerleri takdir eden O’dur; yılların sayısını ve hesabını bilmeniz için!.. Allah bunları ancak bir hesap ile yaratmıştır. Ayetleri uzun uzun açıklamaktadır; bilen / bilim ışığında düşünen bir kavim için! ______________________ Dünyanın yaratılışı ile ilgili muhteşem bir TRT Belgeseli, izlemenizi tavsiye ederim. https://youtu.be/fXV6A80WEkI?si=Ey4b40Do6lvc7T9x
10/Yunus 6
Gerçek şu ki; gece ile gündüzün değişmesinde, Allah’ın göklerde ve yeryüzünde yarattığı şeylerde, korkup sakınan bir toplum için elbette ayetler/işâretler vardır.
10/Yunus 7
BİZİMLE buluşmayı ummayanlar, dünya hayatına razı olanlar, onunla tatmin olanlar ve ayetlerimizden gafil olanlar var ya;
10/Yunus 8
işte onların varacakları yer ateştir, kazanmakta olduklarından dolayı!
10/Yunus 9
(Gerçekten var olanlara) inanan ve salih amel/hayata katkı sağlayanlara/faydalı işleri en iyi şekilde yapanlara gelince; Rableri onları imanlarından dolayı, zeminlerinden ırmaklar akan nimetlerle donatılmış cennetlere iletir.
10/Yunus 10
Orada onların duası: “Allah’ım! Sen ki; hiçbir kusuru, eksiği olmayansın.” Orada birbirlerine iyilik dilekleri: “Selâm”dır. Dualarının sonu da: “Hamd'a lâyık olan (yaptığı herşeyi yerli yerince güzel yapan), Alemlerin (uzayların/evrenin) Rabbi/Sahibi Allah’tır” demeleridir.
10/Yunus 11
ŞAYET Allah; şerri insanlar için, onların hayrı acele istemeleri gibi çabuklaştırsaydı, mutlaka süreleri hemen bitirilmiş olurdu. Bizimle karşılaşmayı ummayan kimseleri, bırakırız azgınlıkları içinde, şaşkın bir halde bocalayıp dururlar!
10/Yunus 12
İnsana bir zarar dokunduğu zaman; yan yatarken, otururken veya ayakta iken yalvarır. Ama Biz onun sıkıntısını kaldırdığımız zaman ise sanki o; kendisine dokunan zarardan dolayı, Bize hiç yalvarmamış gibi hareket eder! Aşırı gidenlere yapıyor oldukları işler, işte böyle süslü görünmektedir.
10/Yunus 13
VE gerçek şu ki; sizden önce zulmettikleri için, nice nesilleri helâk etmişizdir; çünkü elçileri onlara apaçık belgeler getirdikleri halde, onlar yine de (elçileri / açık delilleri / gerçekleri) reddettiler! İşte suçlu toplumu böyle cezalandırırız!
10/Yunus 14
Sonra onların ardından sizi yeryüzünde halifeler[1] / muhalif varlıklar (ve önceki nesillerin ardından onların yerine geçen insanlar) kıldık. Nasıl işler yaptığınız ortaya çıksın, yaptıklarınızın karşılığı verilsin diye! _____________________ [1] Halife / Halifeler: Birbirlerinin yerine bir şekilde geçenler olarak ilk etapta anlamakta fayda var. Yönetici olarak ta karşımıza çıkar. Davud as.’ı yeryüzünde halife / yönetici yaptık, der örneğin. Fakat bir başka anlam olarak ta (insan) muhalif bir varlık olarak karşımıza çıkıyor. En başta kendisini yaratana muhalif oluyor. Allah’ın emri olan: Şu ağaca yaklaşma, dediği hâlde bu emrini çiğniyor. Daha sonra insanın bir başka insanlarla ihtilâf etmesi, birbirlerine muhalif olmaları, birbirlerinin yerine / koltuğuna göz dikmeleri, birbirinin ayağını kaydırması vs. pek şekilde örneklendirebiliriz.
10/Yunus 15
VE ONLARA ayetlerimiz açık deliller olarak açık açık okunduğu zaman, Bizimle karşılaşmayı ummayan kimseler dediler ki: “Bundan başka bir Kur’an getir veya onu değiştir.” De ki: “Onu kendiliğimden değiştirmem benim için olacak şey değildir. Ben ancak bana vahyolunana uyarım. Eğer Rabbime isyan edersem; gerçekten ben büyük günün azabından korkarım.”
10/Yunus 16
De ki: “Eğer Allah dileseydi onu size okumazdım ve onu size bildirmezdi de!.. Bundan önce bir ömür boyu içinizde kaldım! Aklınızı kullanmıyor musunuz?”
10/Yunus 17
ALLAH’a karşı bir yalan uyduran/iftira eden veya O’nun ayetlerini yalanlayan kimseden daha zalim kim olabilir? Gerçek şu ki, suçlu/günahkarlar iflah olmaz/huzur bulmazlar.
10/Yunus 18
Allah’ı bırakıp kendilerine zarar vermeyen ve faydası olmayan şeylere kulluk ediyorlar. “Bunlar, Allah katında şefaatçilerimizdir” diyorlar. De ki: “Siz Allah’a, göklerde ve yerde bilmediği bir şeyi mi haber veriyorsunuz?” O yüce ve onların ortak koştuklarından çok uzaktır!
10/Yunus 19
VE bütün insanlık sadece tek bir toplumdan ibaretti! Ama sonradan görüş ayrılığına düşerek parça parça oldular. Eğer Rabbinden bir söz[1] geçmemiş olsaydı, ihtilâf ettikleri konuda aralarında hemen hüküm / karar verilirdi. ______________________ [1] Rabbinin kelimesi / sözü: Yani, Allah katından, ilâhi vahyin temâs ettiği meselelere yaklaşımlarında ayrılığa düşecekleri, farklı görüşleri benimseyecekleri yolunda önceden (Allah tarafından) irade edilmiş bir karar olmasaydı -ki ayette geçen “kelime” sözcüğünün bu akış içinde anlamı budur- birbirleriyle ihtilâfa düşmezler, hepsi aynı görüşü benimserlerdi. Oysa, böyle tek bir örneklilik insanların zihnî, ahlâkî ve toplumsal gelişmelerini önleyeceği için, Allah; insan aklını vahyin rehberliğiyle kendi ihtiyarına / seçimine / tercihine bırakmıştır.
10/Yunus 20
VE DİYORLAR Kİ: “Ona, Rabbinden bir mucize indirilmeli değil miydi?” De ki: “Gayb ancak Allah’ındır! Bekleyin öyleyse! Çünkü ben de sizinle birlikte bekleyenlerdenim.”
10/Yunus 21
İNSANLARA kendilerine dokunan bir darlıktan sonra bir rahmet tattırdığımız zaman bir de bakarsın ki onlar; ayetlerimiz hakkında tuzak / komplo kuruyorlar! De ki: “Allah komployu / tuzağı bozmada daha seridir / çabuktur / hızlıdır!” Şüphesiz ki elçilerimiz kurduğunuz komploları yazıyorlar.
10/Yunus 22
Karada ve denizde sizi yürüten O’dur. Hani, gemide olduğunuz zamanı; gemiler güzel/tatlı bir rüzgârla içindekileri yüzdürürlerken ve bununla sevindikleri sırada, birden kasıp kavuran bir kasırga gemiye gelip çatar. Her yandan dalgalar gelip ve kendilerinin tamamen kuşatıldıklarını anladıkları zaman; dini yalnız O’na özgü kılarak Allah’a yalvarmaya başlarlar: “Eğer bizi bu sıkıntıdan kurtarırsan, elbette ki şükredenlerden olacağız!” (derler).
10/Yunus 23
Ama onları kurtardığımızda derhal o zaman; haksız yere yeryüzünde taşkınlık yaparlar. Ey insanlar! Sizin taşkınlığınız ancak kendi aleyhinizedir. Sadece dünya hayatının geçici zevki! Sonra dönüşünüz Bizim huzurumuzadır. O zaman yapmış olduğunuz şeyleri size haber veririz.
10/Yunus 24
DÜNYA hayatının durumu; gökyüzünden indirdiğimiz su gibidir! Öyle ki; insanların ve hayvanların beslendiği yer bitkisi onunla/suyla birbirine karıştı. Böylece; yeryüzü ziynetini takınıp süslendiğinde ve sahipleri de onun ürününü biçip toplamaya güç yetirir olduklarını sanmışlarken; bir gece veya gündüz, emrimiz ona gelmiştir de onu, kökünden biçilmiş bir duruma getirmişizdir. Sanki dün hiç yeşermemiş gibi yaparız! İşte böyle, ayetleri geniş geniş açıklıyoruz. Düşünen bir toplum için!..
10/Yunus 25
ALLAH barış yurduna davet eder. Ve yola gelmek isteyen kimseyi dosdoğru bir yola eriştirir.
10/Yunus 26
Güzel davranan kimselere daha güzel bir karşılık ve daha da fazlası vardır. Onların yüzlerine ne bir kara leke ve ne de bir zillet/horluk bulaşır. İşte onlar cennet halkıdır. Orada sürekli kalıcıdırlar!
10/Yunus 27
Kötülükleri yapanlara gelince, her bir kötülüğün karşılığı/cezası kendi dengi iledir. Onları bir zillet kaplar. Onları Allah’a karşı koruyacak hiç kimse yoktur. Onların yüzleri sanki karanlık geceden parçalara bürünmüştür! İşte onlar ateş halkıdır. Orada sürekli kalıcıdırlar.
10/Yunus 28
O gün, onların hepsini bir araya toplarız. Sonra, ortak koşan kimselere deriz ki: “Siz ve koştuğunuz ortaklar yerlerinizde durun!” Artık aralarını açmışızdır. Ve koştukları ortaklar dediler ki: “Siz, bize kulluk ediyor değildiniz ki!
10/Yunus 29
Sizinle bizim aramızda şahit olarak Allah yeter. Gerçekten biz, sizin bize kulluk etmenizden tamamen habersizdik!”
10/Yunus 30
İşte orada her nefis geçmişte yapıp ettiğiyle sorgulanacaktır! Ve onlar gerçek sahipleri olan Allah’ın katına döndürülürler. Ve iftira edip uydurdukları şeyler onlardan kaybolup gitmiştir!
10/Yunus 31
DE Kİ: “Sizi gökyüzünden ve yeryüzünden rızıklandıran kim? Kulakların ve gözlerin (gerçek) sahibi kim? Ölüden diriyi çıkaran kim? Diriden ölüyü çıkaran kim? Buyruğu yürüten/işleri evirip çeviren kim?” Hemen: “Allah!” diyecekler. De ki: ”O halde korunup sakınmıyor musunuz?”
10/Yunus 32
Gerçek Rabbiniz Allah işte budur! Öyleyse gerçekten sonra, sapkınlıktan başka ne vardır? Öyleyse, nasıl sapkınlığa çevriliyorsunuz?
10/Yunus 33
İşte böylece; Rabbinin kelimesi/ikâzı yoldan çıkan kimseler içindir. “Onlar, gerçekten inanmıyorlar!”
10/Yunus 34
DE Kİ: “Sizin koştuğunuz ortaklardan ilk defa yaratacak, sonra onu çevirip yeniden yaratacak olan var mı?” De ki: “Allah yaratmayı ilk defa başlatır, sonra onu (kemik yığınına) çevirip yeniden yaratır. Öyleyse, nasıl doğru yoldan çevriliyorsunuz?”
10/Yunus 35
De ki: “Sizin ortak koştuklarınızdan gerçeğe götürebilecek var mı?” De ki: “Allah gerçeğe götürür. Öyleyse gerçeğe götüren kimse mi uyulmaya daha lâyıktır? Yoksa tutulup doğru yola götürülmedikçe, kendisi doğru yolu bulamayan kimse mi? O halde neyiniz var sizin? Nasıl hükmediyorsunuz?”
10/Yunus 36
Onların çoğu, zandan/teorilerinden başkasına uymuyorlar. Teori/zan ise gerçekliği kanıtlanmayan iddialardır. Şüphesiz ki Allah onların yaptıkları şeyleri çok iyi bilmektedir.
10/Yunus 37
BU KUR’AN Allah katından indirilmedir. Bir başkası tarafından uydurulmuş bir şey değildir! Ancak bu önceden gelenlerin (kitapların) doğrulanması ve kitabın ayrıntılı açıklamasıdır. Onda asla şüphe yoktur, Âlemlerin Rabbindendir.
10/Yunus 38
Yoksa, “Onu uydurdu” mu diyorlar? De ki: “Öyleyse, haydi onun benzeri bir Sure getirin. Allah’tan başka çağırabildiğiniz kimseleri de çağırın. Eğer doğru sözlüler iseniz!”
10/Yunus 39
Hayır aksine onlar; ilmini kavrayamadıkları ve sonucu henüz kendilerine gelmemiş olan bir şeyi yalanladılar. Onlardan önceki kimseler de işte böyle yalanlamışlardı. Gör/bak, zalimlerin sonu nasıl oldu!
10/Yunus 40
Onlardan kimi ona inanır, kimi de ona inanmaz. Rabbin, bozguncuları daha iyi bilir.
10/Yunus 41
EĞER seni yalanlıyorlarsa, de ki: “Sizin yaptığınız size, benim yaptığım bana. Siz benim yaptığımdan uzaksınız, ben de sizin yaptığınızdan uzağım.”
10/Yunus 42
İçlerinden, sana kulak verip dinleyen kimseler vardır. Ama sen mi anlamak için dinlemeyenlere duyuracaksın? Üstelik, onlar akıllarını kullanmıyorlarsa!
10/Yunus 43
İçlerinden, sana bakan kimseler de vardır. Körleri (görüp düşünmeyenleri) doğru yola götürecek sen misin? Üstelik, basiretleriyle de görmüyorlarsa!
10/Yunus 44
Kesinlikle Allah hiçbir şeyle / şekilde insanlara zulmetmez! Ancak insanlar kendi kendilerine zulmediyorlar.
10/Yunus 45
Onları bir araya topladığı gün sanki onlar sadece, görüşüp tanıştıkları gündüzün bir saati kadar kalmış gibiler! Hüsrana uğramışlardır; Allah’ın huzuruna çıkmayı yalanlayan kimseler! Çünkü onlar, doğru yola gelmemişlerdi.
10/Yunus 46
Onlara söz verdiğimiz azabın bir kısmını sana göstersek de, seni vefat ettirsek de sonunda onların dönüşü huzurumuzadır. Sonra Allah onların yaptıklarına şahittir.
10/Yunus 47
HER toplumun bir rasûlü / elçisi vardır. Elçiler / rasûlleri geldiği zaman aralarında adaletle hüküm verilir. Ve onlara hiç zulmedilmez.
10/Yunus 48
Diyorlar ki: “Eğer doğru söylüyor iseniz bu söz ne zamandır?”
10/Yunus 49
De ki: “Ben kendime bile zarar veya fayda veremem. Ancak, Allah’ın dilemesine/izin vermesine bağlıdır. Her ümmetin (hak ettiği) bir sonu/eceli vardır. Ecelleri/sonları gelince, artık ne bir saat geriye alınabilirler ve ne de öne alınabilirler!”
10/Yunus 50
De ki: “Düşündünüz mü hiç? Eğer O’nun azabı; size, geceleyin veya gündüzün geliverirse!..” Suçlu günahkarlar bunu ne diye acele istiyorlar ki?
10/Yunus 51
Belâ gerçekleştikten sonra mı ona inanacaksınız? Hemen şimdi mi? Hani siz onu acele isteyip duruyordunuz!
10/Yunus 52
Sonra, zulmeden kimselere denilir: “Sürekli azabı tadın! Ancak kazanmış olduğunuz şeylerle cezalandırılıyorsunuz.”
10/Yunus 53
“Bu bir gerçek midir?” diye, senden haber soruyorlar. De ki: “Evet, Rabbime ant olsun ki, o kesinlikle gerçektir. Ve siz de önleyiciler değilsiniz/önleyemezsiniz.”
10/Yunus 54
ŞAYET yeryüzündekilerin hepsi, kendisine zulmeden kişiye ait olsaydı, mutlaka onu fidye olarak verirdi. Azabı gördükleri zaman pişmanlığı içlerinde hissederler. Aralarında adaletle hüküm verilir. Asla zulme uğramazlar.
10/Yunus 55
İyi bilin ki; göklerde ve yeryüzündekilerin hepsi gerçekten Allah’ındır. İyi bilin ki; Allah’ın sözü gerçektir. Fakat, onların birçoğu bilmiyor.
10/Yunus 56
O yaşatır (yaşama izin verir) ve öldürür (ölüme izin verir). Ve O’nun katına döndürülüp götürülürsünüz.
10/Yunus 57
EY İNSANLAR! İşte size; Rabbinizden bir öğüt, göğüslerde / yüreklerde olana bir şifa, inananlar için bir yol gösterici / hidayet ve bir rahmet gelmiştir.
10/Yunus 58
De ki: “Allah’ın lütfuyla ve rahmetiyle, evet, işte yalnız bununla sevinsinler; bu onların toplayıp biriktirdiklerinden daha hayırlıdır!”
10/Yunus 59
De ki: “Allah’ın size rızık olarak indirdiği şeyleri gördünüz mü? Bir kısmını haram, bir kısmını helal saydınız.” De ki: “Allah mı size izin verdi? Yoksa, Allah’a iftira mı ediyorsunuz?”
10/Yunus 60
Allah’a karşı yalan uyduran kimselerin, kıyamet günü hakkındaki zanları nedir? Şüphesiz ki Allah insanlara karşı lütuf sahibidir. Fakat, onların birçoğu şükretmiyor.
10/Yunus 61
VE hangi işin/eylemin içinde bulunursan bulun, Kur’an’dan her ne okursan oku ve siz; her ne eylem/iş yaparsanız yapın, Biz içine daldığınız o eylemde üzerinizde şahidizdir! Ve ne yerde, ne de gökte zerre ağırlığınca hiçbir şey, Rabbinden kaçmaz/saklı, gizli kalmaz. Bundan daha küçük hiçbir şey ve daha büyük hiçbir şey yoktur ki, apaçık bir kitaba yazılıyor olmasın.
10/Yunus 62
İyi bilin ki; Allah’ın dostlarına korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.
10/Yunus 63
Onlar ki; (gerçekten var olanlara) inandılar ve korunup dikkatli davrandılar.
10/Yunus 64
İşte onlara; dünya hayatında da ahirette de müjde vardır. Allah’ın kelimeleri için değişiklik yoktur. İşte bu, büyük başarı/en büyük kurtuluş ve mutluluktur!
10/Yunus 65
Onların sözü seni üzmesin! Üstünlük tamamen Allah’a aittir. O; işitendir, bilendir.
10/Yunus 66
İYİ BİLİN Kİ; göklerdeki ve yeryüzündeki kimseler kesinlikle Allah’ındır. Allah’tan başkasına yalvaran kimseler, gerçekte o ortaklara tâbi olmuyorlar. Onlar sadece zanna/teorilerine/hevalarına tâbi oluyorlar. Ve onlar, sadece saçmalıyor/yalan uyduruyorlar!
10/Yunus 67
Kendisinde dinlenesiniz diye sizin için geceyi yapan O’dur. Ve gündüzü de aydınlık olarak var eden O’dur. Şüphesiz bunda işiten bir toplum için ibretler vardır.
10/Yunus 68
“ALLAH çocuk edindi” dediler. Hâşâ! Allah böyle bir iddiadan uzaktır. O zengindir/hiçbir şeye muhtaç değildir. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. Bu hususta yanınızda hiçbir delil yoktur. Allah hakkında bilmediğiniz bir şeyi mi söylüyorsunuz?
10/Yunus 69
De ki: “Allah hakkında yalan uyduran/iftira atan kimseler, asla kurtulamazlar.”
10/Yunus 70
Dünyada biraz geçim var sonra dönüşleri Bize’dir. Sonra onlara çetin azabı tattırırız inkâr ettiklerinden dolayı!
10/Yunus 71
(ŞİMDİ ARTIK) onlara Nuh’un haberini oku. Hani bir zaman kavmine demişti ki: “Ey kavmim! Benim konumum/makamım ve Allah’ın ayetlerini hatırlatmam, size ağır geldiyse ben Allah’a tevekkül etmişim. Artık siz ortaklarınızla beraber toplanıp emrinizi/işinizi kararlaştırın da sonra kararınız üzerinize bir dert olmasın! Bundan sonra da kararınızı bana uygulayın! Bana hiçbir fırsat da vermeyin!
10/Yunus 72
Eğer yüz çevirdiyseniz çevirin! Sizden hiçbir ücret istemedim/talep etmedim ki! Benim ücretim Allah’a aittir. Ve ben müslümanlardan olmakla emrolundum.”
10/Yunus 73
Yine de onu yalanladılar. Biz de onu ve gemi içinde onunla birlikte bulunanları kurtardık. Onları halifeler / muhalif varlıklar / öncekilere varisler / mirasçılar kıldık. Ayetlerimizi yalanlayan kimseleri de boğduk. Bak, uyarılanların sonu nasıl oldu? _____________________ [1] Halife / Halifeler: Birbirlerinin yerine bir şekilde geçenler olarak ilk etapta anlamakta fayda var. Yönetici olarak ta karşımıza çıkar. Davud as.’ı yeryüzünde halife / yönetici yaptık, der örneğin. Fakat bir başka anlam olarak ta (insan) muhalif bir varlık olarak karşımıza çıkıyor. En başta kendisini yaratana muhalif oluyor. Allah’ın emri olan: Şu ağaca yaklaşma, dediği hâlde bu emrini çiğniyor. Daha sonra insanın bir başka insanlarla ihtilâf etmesi, birbirlerine muhalif olmaları, birbirlerinin yerine / koltuğuna göz dikmeleri, birbirinin ayağını kaydırması vs. pek şekilde örneklendirebiliriz.
10/Yunus 74
VE SONRA onun ardından kavimlerine bir çok elçiler gönderdik. Onlara apaçık belgeler / mucizeler getirdiler. Önceden yalanlamış oldukları şeye bir türlü inanmıyorlardı. Bu nedenle haddi aşanlar duygusal zekâlarını / akıllarını / kalplerini çalıştırmıyorlar / işletmiyorlar.
10/Yunus 75
SONRA onların ardından Musa’yı ve Harun’u; Firavun’a ve ileri gelen adamlarına, (Allah’ın var olduğunu kanıtlayan) mucizelerimizle gönderdik. Böbürlenip büyüklendiler. Onlar gerçekten suçlular topluluğu idiler.
10/Yunus 76
Onlara katımızdan gerçek gelince: “Şüphesiz bu, apaçık bir sihirdir” dediler.
10/Yunus 77
Musa dedi ki: “Size gerçek gelince böyle mi diyorsunuz? Bu bir sihir midir? Oysa sihirbazlar umduklarına eremezler.”
10/Yunus 78
Dediler ki: “Atalarımızı bulduğumuz yoldan bizi çevirmek için mi bize geldin? Yeryüzünde büyüklük yalnız ikinizin olsun diye mi? Biz size inananlardan değiliz.”
10/Yunus 79
Firavun dedi ki: “Bilgin sihirbazların hepsini bana getirin.”
10/Yunus 80
Sihirbazlar geldiğinde Musa onlara: “Siz atacağınızı atın!” dedi.
10/Yunus 81
Onlar atınca Musa dedi ki: “Sizin getirdiğiniz şey bir sihirdir. Şüphesiz ki Allah onu iptal edecektir/boşa çıkaracaktır. Allah fesat/karışıklık çıkaranların işini düzeltmez.
10/Yunus 82
Allah kelimeleri/sözü ile gerçeği ortaya çıkarır. Suçlu günahkarlar istemese de!..”
10/Yunus 83
SONUNDA Musa’ya, kavminden genç bir kuşaktan başkası inanmadı! Firavun ve ileri gelen adamlarının, kendilerine kötülük yapmasından korkuya düştükleri için! Çünkü Firavun, yeryüzünde çok büyüklenen bir zorba idi. Gerçekten o, çok aşırı giden kimselerdendi.
10/Yunus 84
Musa dedi ki: “Ey kavmim! Eğer Allah’a inandıysanız O’na güvenin. Eğer teslim olanlar iseniz!”
10/Yunus 85
Dediler ki: “Allah’a güvendik. Rabbimiz! Bizi zalim kavim için bir açığa çıkar(ıl)ma konusu yapma!
10/Yunus 86
Bizi inkârcı kavimden rahmetinle kurtar!”
10/Yunus 87
MUSA’ya ve kardeşine: “Mısır’da kavminiz için evler hazırlayın“ diye vahyettik. “Evlerinizi kıblegâh / mescid edinin[1] ve namazı ikâme edin / kılın!” “Müminleri müjdele!” ______________________ [1] Eğitim ve öğretim yerleri, Kur’an okunan evler yapın / edinin evlerinizi.
10/Yunus 88
Musa dedi ki: “Rabbimiz! Firavun’a ve ileri gelen adamlarına, dünya hayatında süs ve mallar verdin. Ey Rabbimiz! Senin yolundan saptırsınlar diye mi? Ey Rabbimiz! Onların mallarını yok et! Kalplerini iyice sık, acı azabı görünceye kadar (isterse) iman etmesinler.”
10/Yunus 89
(Allah) buyurdu: “Duanız kabul olundu. Dosdoğru olun ve sakın bilmeyen kimselerin yoluna uymayın!”
10/Yunus 90
İSRAİL[YAKUB]OĞULLARINI denizden geçirdik. Firavun ve askerleri de azgınlık ve düşmanlıkla onların peşine takıldı. Nihayet, boğulma onu yakaladığı (öleceğini kesin anladığı) zaman (Firavun): “İsrailoğullarının[1] / Yakub'un soyundan gelenlerin inandığından başka bir İlâh olmadığına inandım. Ben de teslim olanlardanım” dedi. ______________________ [1] Dikkat edilirse burada Firavun yine kendini çok akıllı sanarak Allah'ı kandırabileceğini düşünerek: Ey Rabbim, ben yalnızca SANA iman ettim, demiyor tam tersine İsrail[Yakub]oğullarına vurgu yapıyor. İmanın kabul görmediğini buna bağlamak mümkün. Her ne kadar ölüm anında / zor zamanda imanın kabul olunmayacağını düşünsek te: Ben yalnız SANA iman ettim, deseydi farklı bir sona kavuşabilirdi. Yine de en doğrusunu Allah bilir.
10/Yunus 91
“Şimdi (sen tamamen ölüm ile kuşatma hâlinde iken) mi?! Oysa sen daha önce isyan etmiştin ve bozgunculardan olmuştun.
10/Yunus 92
Bugün ise senin bedenini kurtara[rak sahile çıkara]cağız.[1] Senin ardından gelen kimselere (senin zulmün altında ezilen halkına) ibret olması için!” Şüphesiz insanların birçoğu ayetlerimizden gafildirler. ______________________ [1] Firavun halkına bir ibret, bir öğüt olsun diye ve: “Bize zulmeden; güçlü, kuvvetli, sağa sola emirler yağdıran, erkek çocuklarını öldürüp kadınları sağ bırakan Firavun bu muymuş?” diyerek; gerçek Rabblerini tanıyıp yönelsinler için, Firavun’un cesedini/bedenini denizde kaybolmaktan kurtaracağız; bugün sahile onların görebilecekleri bir yere çıkaracağız ki; Firavun’un zulmettiği halk görsün! Yoksa bugün (20. yüzyıl sonlarında) bulunan ceset ile ilgili çıkartılan söylenti uydurmadır; turist çekmek için ortaya atılmış bir iddiadır. Hani bugünkü insanlar bu olaydan ne diye etkilensinler ki?! Bu vb. girişimler turizm sektörünü hareketlendirme arzusundan başka bir şey değil, diye düşünüyorum.
10/Yunus 93
VE İsrailoğullarını / Yakub'un soyundan gelenleri hoşlarına gidecek iyi bir yere yerleştirdik. Güzel şeylerden kendilerine rızık verdik. Kendilerine ilim gelmesine rağmen, ihtilâfa düştüler. Şüphesiz Rabbin kıyamet günü aralarında, ihtilâfa düştükleri şey hakkında hüküm verecektir.
10/Yunus 94
BÜTÜN bunlardan sonra (ey insanoğlu ve insankızı) eğer sen; sana indirdiğimizden (aktarılan/anlatılan yaşanmış gerçek kıssalardan/olaylardan) şüphedeysen[1] senden önce kitabı okuyan kimselere sor! Gerçek şu ki, Rabbinden sana gerçek bilgi geliyor. Sakın şüpheye düşenlerden olma![*] ______________________ [1] [*] 94 ve 95. ayetlere parantez içinde (ey insan) veya (ey insanoğlu ve insankızı)’nı koymasaydık, bugün için; “Sakın kuşkulananlardan, yalanlayanlardan, müşriklerden olma!” gibi hitaplar direkt Muhammed sav Nebiye/Peygambere yapılmış olarak algılanacaktı (ve kimse üzerine alınmayacaktı). Elbette ayetlerin ilk muhatabı Peygamberimizdir. Ancak biz bu anlamı (yani direkt Peygamber’i kasdedici anlamı) tercih etmedik. Aynı Surenin bkz. Yunus: 57-58. ayetlerine: “Ey insanlar!” hitabı vardır. 94-95. ayetlerin, 57-58. ayetlerden bağıntısı (bunlar arasındaki bağ) koparılırsa, -ki okuyanın 94-95. ayetllere geldiğinde 57-58. ayetlerle bağlantıyı kuramaması/koparması muhtemeldir-, o zaman hitabın direkt muhatabı Peygamber olarak anlaşılırdı ve anlaşılması da gayet doğaldı. Bu konuda Muhammed ESED şöyle demiştir: Oysa 94. ayette; “Sana indirdiğimizden şüphe içindeysen” ve 95. ayette: “Sakın Allah’ın ayetlerini yalanlayanlardan olma!” öğüdü, uyarısı gözönünde bulundurulursa bizce gerçeğe son derece aykırı gözükmektedir, çünkü açıktır ki; Allah tarafından Peygamber olarak seçilen birinin bu öğütle işaret edilen günaha düşmesi muhâldir/ihtilâflıdır/çelişkilidir. (Muhammed ESED, Kur’an Mesajı, Sh. 414, 115. dipnot). Benim anlayışıma göre ise; Merhum Muhammed Esed’in bu görüşünü desteklemekle birlikte: Zikredilen ayetlerin dışında “Sakın kuşkulananlardan, şüpheye düşenlerden, onların seni şaşırtmalarından veya az daha seni kuşkuya, şüpheye düşüreceklerdi ya da daha ileri giderek; sakın müşriklerden, yalanlayanlardan olma, Allah’tan başkasına yalvarma, böyle yaparsan zalimlerden olursun!” vb. söylemler; Peygamber’in şahsında, inananlara eğitim-öğretim amaçlı hitap etmektedir, diye düşünüyorum. Ancak, Yüce Allah; direkt birinci şahsı muhatap alarak (sanki bunları yapan Peygamberiymiş gibi) bu incelikle uyarmaktadır/öğüt vermektedir! Yani: Ey insanlar, size bildirdiklerimiz tamamen gerçek bir ilimdir/bilgidir, velev ki siz; bu gerçeğin özünü/hikmetini kavrayamamış olsanız da sakın kuşkulananlardan, yalanlayıcılardan olmayın, denmektedir. Bkz. Hud: 62 ve diğerleri, ayrıca bu Surenin 39. ayeti görüşümüzü destekler. Ayetler üzerinde iyi düşünmemiz öğütlenmektedir.
10/Yunus 95
Ve sakın Allah’ın ayetlerini yalanlayanlardan olma; yoksa hüsrana uğrayanlardan olursun!
10/Yunus 96
ŞÜPHESİZ Kİ, Rabbinin azap sözü üzerlerine hak olan zalimler, artık inanmazlar.
10/Yunus 97
Bütün ayetler onlara gelmiş olsa bile, acı azabı görünceye kadar!
10/Yunus 98
Şayet bir ülke olsaydı da gerçeklere inansaydı. Ve inanması kendisine fayda verseydi. Yunus’un kavmi hariç!.. İnandıklarında, onlardan dünya hayatında rezillik azabını kaldırdık. Onları bir süre daha yararlandırdık.
10/Yunus 99
ŞAYET Rabbin dileseydi yeryüzündeki kimselerin tümü mutlaka topluca inanırlardı. (Allah insanlara özgürlük verdi) insanları mümin olmaları için sen mi zorlayacaksın?
10/Yunus 100
Allah’ın izni (yani kişinin samimi olduğunu onaylaması) olmadan, hiçbir kimse için iman etme imkânı yoktur. Ve o, aklını kullanmayanlar (ise içinde bulundukları durumdan kurtulma çabası göstermeyip hak ettikleri için) pislik / şirk içinde kalır. _______________________ ALLAH MUSA AS. İÇİN KİTABI VE FURKAN'I; MUHAMMED AS. İÇİN DE KİTABI VE HİKMETİ VERDİK, buyurur?! Hikmet: Aynen 'Koruyucu Hakimlik' gibi bir şeydir. Müminlerin başına kötü işler gelmeden bir uyarı anlamındadır. Şunları şunları yapmayın, şunları şunları yapın gibi. Musa as. için Kitabı verdik dedikten sonra neden Furkan diyor?! Furkan'ın anlamına baktığımızda: Hak ile Batılı, Gerçek ile Yalan, Doğru ile Yanlışı ayırdedici bir özellik olduğunu görürüz. Sonra Allah bir ayetinde: Allah'tan gereği gibi sakınan (takvâ sahibi) müminlere de Furkan Özelliği vereceğini söyler?! Benim burada dikkat çekmek istediğim konu ise Musa as.'a Furkan, Muhammed as.'a Hikmet verdiğini dile getirir. Yani Kitap ve Furkan, Kitap ve Hikmet?! FURKAN VE HİKMET HER İNSANDA OLMAZ; GERÇEKTEN GEREĞİNİ YAPANLARIN KAZANABİLECEĞİ BİR ÖZELLİKTİR: ANCAK NEBİLERE ALLAH TARAFINDAN VERİLMİŞ BİR YETENEKTİR?! Aklını kullanamayanlar bu özelliklere ulaşamaz, çünkü Allah aklını kullanamayıp hak edenleri içlerinde bulunduğu şirk / pislik içinde bırakır buyurur?! Allah'ın adıyla; Yunus 100 Allah’ın izni (yani kişinin samimi olduğunu onaylaması) olmadan, hiçbir kimse için iman etme imkânı yoktur. Ve o, aklını kullanmayanlar (ise içinde bulundukları durumdan kurtulma çabası göstermeyip hak ettikleri için) pislik / şirk içinde kalır. Bağlantılı Ayetler: 21/10 25/44 67/10 https://www.sadikturkmenmeali.com/yunus-100/ Hani geleneksel anlayışta Hikmet denince hemen Sünnet ve dolayısıyla Hadislere gönderme yaparlar ve Hadilerin de Kur'an gibi Peygamberimize vahyedildiği (vahy-i gayr-i metluv) söylenir ya?! Allah; Furkan'a (hakkı batıldan ayırdedici özellik) bu anlamı yüklediyse Hikmet'e ne anlam yüklediğini açıklamamış olabilir mi?! Hikmet: Kitaba göre doğru hüküm, isabetli karar verebilme yeteneği, özelliği; sorunlara Kitap'tan çözüm önerileri çıkarabilme yetisi olarak anlamakta fayda var, biz böyle anlıyoruz. Aşağıda verdiğimiz BAĞLANTILI AYETLERİ okuduğunuzda gerçeği görürsünüz. PEK ÇOK NEBİ'YE HİKMET VERİLDİĞİ İFADE EDİLİR! Allah'ın adıyla; Enbiya 48 VE GERÇEK ŞU Kİ Biz Musa’ya ve Harun’a, Furkan’ı (gerçekle yalanı ayırdedici özelliği olanı) verdik; korunup sakınanlar için bir ışık ve bir öğüt olarak… Bağlantılı Ayetler: 2/53 3/4 2/257 5/15 5/16 7/144 7/145 14/5 57/7 57/9 https://www.sadikturkmenmeali.com/enbiya-48/ Bakara 53 HANİ Musa’ya o Kitabı ve Furkan’ı vermiştik… Umulur ki, hidayete erip doğru yolu bulursunuz (diye). Bağlantılı Ayetler: 3/3 3/4 21/48 https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-53/ Meryem 12 (BÜYÜDÜĞÜNDE): ”Ey Yahya! Kitabı kuvvetlice tut” (dedik). Daha çok gençken ona Hikmeti verdik (problem çözme bilimini öğrettik). Bağlantılı Ayetler: 6/85 6/89 3/35 3/41 19/2 19/15 21/89 21/90 https://www.sadikturkmenmeali.com/meryem-12/ Zuhruf 63 İSA açık delillerle gelince dedi ki: “Size ‘Hikmet’i getirdim. Size hakkında ayrılığa düştüğünüz şeylerden bir kısmını açıklamak için geldim. Allah’tan sakının ve bana uyun! Bağlantılı Ayetler: 3/48 3/55 https://www.sadikturkmenmeali.com/zuhruf-63/ Bakara 129 “Rabbimiz! İçlerinden onlara bir elçi gönder; onlara ayetlerini okusun, onları Kitap ve Hikmet / Bilim ile (eğitim öğretime tabi tutarak) onları geliştirsin ve onları[n başlarına gelebilecek] her türlü kötülüğe karşı uyarsın. Şüphesiz Sen mutlak güç sahibisin, doğru hüküm / isâbetli karar verensin.” Bağlantılı Ayetler: 2/151 3/164 62/2 https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-129/ Bakara 151 Size kendi içinizden bir Rasûl gönderdi; size ayetlerini okuyor, sizi (başınıza gelebilecek) her türlü kötülüğe karşı uyarıyor, ve sizi; Kitap ve Hikmet ile (problem çözme bilimi ve bilimsel gerçeklerle), bilmediklerinizi öğreterek geliştiriyor. Bağlantılı Ayetler: 2/129 3/164 62/2 https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-151/ HZ. MUHAMMED SAV.'E DE AYNI ŞEKİLDE KİTAP VE HİKMET'İ İNDİRDİK, BUYURUR! Nisa 113 (EY MUHAMMED!) Hani; Allah’ın sana lütuf ve merhameti sayesinde onlardan bir grubun seni saptırma / yolundan çevirme / vaz geçirme girişimine izin vermedin. Halbuki onlar ancak kendilerini saptırırlar sana hiçbir zarar veremezler. Allah sana kitabı (Kur’an’ı) ve Hikmet’i (insanlara faydalı olan çözüm önerilerini) indirmiş ve sana bilmediğin şeyleri öğretmiştir. Allah’ın sana lütfu çok büyüktür. Bağlantılı Ayetler: 2/269 5/105 17/73 17/74 https://www.sadikturkmenmeali.com/nisa-113/
10/Yunus 101
De ki: “Göklerde ve yeryüzünde neler var, bir bakın! Ayetler ve uyarmalar, gerçeklere inanmak istemeyen bir kavme, hiçbir yarar sağlamaz.”
10/Yunus 102
Onlar kendilerinden önce gelip geçen kimselerin günü gibi, acı günleri mi bekliyorlar? De ki: “Bekleyin öyleyse! Ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim.”
10/Yunus 103
Sonra, Biz elçilerimizi ve aynı şekilde iman edenleri kurtarırız; işte böylece üzerimize bir borç olarak, (gerçekten var olanlara) inananları kurtarırız.
10/Yunus 104
DE Kİ: “Ey insanlar! Eğer benim dinimden şüphede iseniz, ben Allah’tan başka taptıklarınıza kulluk etmem. Ancak ben, sizi öldürecek olan Allah’a ibadet ederim. Ve ben müminlerden olmakla emrolundum.”
10/Yunus 105
“Hanif[1] (yanlışlardan uzaklaşıp dosdoğru) olarak yüzünü dine çevir. Sakın müşriklerden olma! ______________________ [1] Hesap ve karşılık gününe inanarak, gereklerini yerine getirmemden. [15] Allah’ın bir, tek ve eşsiz olduğunu anlayan.
10/Yunus 106
Allah’tan başkasına yalvarma/tapma; sana fayda ve zarar veremez olan şeylere!.. Eğer böyle yaparsan; o takdirde muhakkak zalim(haksızlık eden)lerden olursun!..
10/Yunus 107
Eğer Allah sana bir zarar isabet ettirirse; onu, O’ndan başka kaldıracak yoktur. Ve eğer, sana bir hayır dilerse; O’nun lütfunu geri çevirecek yoktur!” O, hayrını kullarından gereğini yapana verir. Çok bağışlayandır, çok merhametlidir.
10/Yunus 108
DE Kİ: “Ey insanlar! Rabbinizden size hak / gerçek (olarak Kur'an) gelmiştir. Kim doğru yola gelirse kendi nefsi için doğru yola gelmiştir. Kim de saparsa kendi aleyhine sapmıştır. Ben sizin vekiliniz / bekçiniz değilim.”
10/Yunus 109
Sen sana vahyedilene Kur’an’a uy / tabi olup gereğini yap! Allah hükmünü verinceye kadar sabret / bekle! O yargıçların (adâletle hüküm / isâbetli karar verenlerin) en iyisidir!
Yunus 52
Sonra, zulmeden kimselere denilir: “Sürekli azabı tadın! Ancak kazanmış olduğunuz şeylerle cezalandırılıyorsunuz.”
Yunus 53
“Bu bir gerçek midir?” diye, senden haber soruyorlar. De ki: “Evet, Rabbime ant olsun ki, o kesinlikle gerçektir. Ve siz de önleyiciler değilsiniz/önleyemezsiniz.”
Yunus 54
ŞAYET yeryüzündekilerin hepsi, kendisine zulmeden kişiye ait olsaydı, mutlaka onu fidye olarak verirdi. Azabı gördükleri zaman pişmanlığı içlerinde hissederler. Aralarında adaletle hüküm verilir. Asla zulme uğramazlar.
Yunus 55
İyi bilin ki; göklerde ve yeryüzündekilerin hepsi gerçekten Allah’ındır. İyi bilin ki; Allah’ın sözü gerçektir. Fakat, onların birçoğu bilmiyor.
Yunus 56
O yaşatır (yaşama izin verir) ve öldürür (ölüme izin verir). Ve O’nun katına döndürülüp götürülürsünüz.
Yunus 57
EY İNSANLAR! İşte size; Rabbinizden bir öğüt, göğüslerde / yüreklerde olana bir şifa, inananlar için bir yol gösterici / hidayet ve bir rahmet gelmiştir.
Yunus 58
De ki: “Allah’ın lütfuyla ve rahmetiyle, evet, işte yalnız bununla sevinsinler; bu onların toplayıp biriktirdiklerinden daha hayırlıdır!”
Yunus 59
De ki: “Allah’ın size rızık olarak indirdiği şeyleri gördünüz mü? Bir kısmını haram, bir kısmını helal saydınız.” De ki: “Allah mı size izin verdi? Yoksa, Allah’a iftira mı ediyorsunuz?”
Yunus 60
Allah’a karşı yalan uyduran kimselerin, kıyamet günü hakkındaki zanları nedir? Şüphesiz ki Allah insanlara karşı lütuf sahibidir. Fakat, onların birçoğu şükretmiyor.
Yunus 61
VE hangi işin/eylemin içinde bulunursan bulun, Kur’an’dan her ne okursan oku ve siz; her ne eylem/iş yaparsanız yapın, Biz içine daldığınız o eylemde üzerinizde şahidizdir! Ve ne yerde, ne de gökte zerre ağırlığınca hiçbir şey, Rabbinden kaçmaz/saklı, gizli kalmaz. Bundan daha küçük hiçbir şey ve daha büyük hiçbir şey yoktur ki, apaçık bir kitaba yazılıyor olmasın.
Yunus 62
İyi bilin ki; Allah’ın dostlarına korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir.
Yunus 63
Onlar ki; (gerçekten var olanlara) inandılar ve korunup dikkatli davrandılar.
Yunus 64
İşte onlara; dünya hayatında da ahirette de müjde vardır. Allah’ın kelimeleri için değişiklik yoktur. İşte bu, büyük başarı/en büyük kurtuluş ve mutluluktur!
Yunus 65
Onların sözü seni üzmesin! Üstünlük tamamen Allah’a aittir. O; işitendir, bilendir.
Yunus 66
İYİ BİLİN Kİ; göklerdeki ve yeryüzündeki kimseler kesinlikle Allah’ındır. Allah’tan başkasına yalvaran kimseler, gerçekte o ortaklara tâbi olmuyorlar. Onlar sadece zanna/teorilerine/hevalarına tâbi oluyorlar. Ve onlar, sadece saçmalıyor/yalan uyduruyorlar!
Yunus 67
Kendisinde dinlenesiniz diye sizin için geceyi yapan O’dur. Ve gündüzü de aydınlık olarak var eden O’dur. Şüphesiz bunda işiten bir toplum için ibretler vardır.
Yunus 68
“ALLAH çocuk edindi” dediler. Hâşâ! Allah böyle bir iddiadan uzaktır. O zengindir/hiçbir şeye muhtaç değildir. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi O’nundur. Bu hususta yanınızda hiçbir delil yoktur. Allah hakkında bilmediğiniz bir şeyi mi söylüyorsunuz?
Yunus 69
De ki: “Allah hakkında yalan uyduran/iftira atan kimseler, asla kurtulamazlar.”
Yunus 70
Dünyada biraz geçim var sonra dönüşleri Bize’dir. Sonra onlara çetin azabı tattırırız inkâr ettiklerinden dolayı!
Yunus 71
(ŞİMDİ ARTIK) onlara Nuh’un haberini oku. Hani bir zaman kavmine demişti ki: “Ey kavmim! Benim konumum/makamım ve Allah’ın ayetlerini hatırlatmam, size ağır geldiyse ben Allah’a tevekkül etmişim. Artık siz ortaklarınızla beraber toplanıp emrinizi/işinizi kararlaştırın da sonra kararınız üzerinize bir dert olmasın! Bundan sonra da kararınızı bana uygulayın! Bana hiçbir fırsat da vermeyin!
Yunus 72
Eğer yüz çevirdiyseniz çevirin! Sizden hiçbir ücret istemedim/talep etmedim ki! Benim ücretim Allah’a aittir. Ve ben müslümanlardan olmakla emrolundum.”
Yunus 73
Yine de onu yalanladılar. Biz de onu ve gemi içinde onunla birlikte bulunanları kurtardık. Onları halifeler / muhalif varlıklar / öncekilere varisler / mirasçılar kıldık. Ayetlerimizi yalanlayan kimseleri de boğduk. Bak, uyarılanların sonu nasıl oldu?
_____________________
[1] Halife / Halifeler: Birbirlerinin yerine bir şekilde geçenler olarak ilk etapta anlamakta fayda var. Yönetici olarak ta karşımıza çıkar. Davud as.’ı yeryüzünde halife / yönetici yaptık, der örneğin. Fakat bir başka anlam olarak ta (insan) muhalif bir varlık olarak karşımıza çıkıyor. En başta kendisini yaratana muhalif oluyor. Allah’ın emri olan: Şu ağaca yaklaşma, dediği hâlde bu emrini çiğniyor. Daha sonra insanın bir başka insanlarla ihtilâf etmesi, birbirlerine muhalif olmaları, birbirlerinin yerine / koltuğuna göz dikmeleri, birbirinin ayağını kaydırması vs. pek şekilde örneklendirebiliriz.
Yunus 74
VE SONRA onun ardından kavimlerine bir çok elçiler gönderdik. Onlara apaçık belgeler / mucizeler getirdiler. Önceden yalanlamış oldukları şeye bir türlü inanmıyorlardı. Bu nedenle haddi aşanlar duygusal zekâlarını / akıllarını / kalplerini çalıştırmıyorlar / işletmiyorlar.
Yunus 75
SONRA onların ardından Musa’yı ve Harun’u; Firavun’a ve ileri gelen adamlarına, (Allah’ın var olduğunu kanıtlayan) mucizelerimizle gönderdik. Böbürlenip büyüklendiler. Onlar gerçekten suçlular topluluğu idiler.
Yunus 76
Onlara katımızdan gerçek gelince: “Şüphesiz bu, apaçık bir sihirdir” dediler.
Yunus 77
Musa dedi ki: “Size gerçek gelince böyle mi diyorsunuz? Bu bir sihir midir? Oysa sihirbazlar umduklarına eremezler.”
Yunus 78
Dediler ki: “Atalarımızı bulduğumuz yoldan bizi çevirmek için mi bize geldin? Yeryüzünde büyüklük yalnız ikinizin olsun diye mi? Biz size inananlardan değiliz.”
Yunus 79
Firavun dedi ki: “Bilgin sihirbazların hepsini bana getirin.”
Yunus 80
Sihirbazlar geldiğinde Musa onlara: “Siz atacağınızı atın!” dedi.
Yunus 81
Onlar atınca Musa dedi ki: “Sizin getirdiğiniz şey bir sihirdir. Şüphesiz ki Allah onu iptal edecektir/boşa çıkaracaktır. Allah fesat/karışıklık çıkaranların işini düzeltmez.
Yunus 82
Allah kelimeleri/sözü ile gerçeği ortaya çıkarır. Suçlu günahkarlar istemese de!..”
Yunus 83
SONUNDA Musa’ya, kavminden genç bir kuşaktan başkası inanmadı! Firavun ve ileri gelen adamlarının, kendilerine kötülük yapmasından korkuya düştükleri için! Çünkü Firavun, yeryüzünde çok büyüklenen bir zorba idi. Gerçekten o, çok aşırı giden kimselerdendi.
Yunus 84
Musa dedi ki: “Ey kavmim! Eğer Allah’a inandıysanız O’na güvenin. Eğer teslim olanlar iseniz!”
Yunus 85
Dediler ki: “Allah’a güvendik. Rabbimiz! Bizi zalim kavim için bir açığa çıkar(ıl)ma konusu yapma!
Yunus 86
Bizi inkârcı kavimden rahmetinle kurtar!”
Yunus 87
MUSA’ya ve kardeşine: “Mısır’da kavminiz için evler hazırlayın“ diye vahyettik. “Evlerinizi kıblegâh / mescid edinin[1] ve namazı ikâme edin / kılın!” “Müminleri müjdele!”
______________________
[1] Eğitim ve öğretim yerleri, Kur’an okunan evler yapın / edinin evlerinizi.
Yunus 88
Musa dedi ki: “Rabbimiz! Firavun’a ve ileri gelen adamlarına, dünya hayatında süs ve mallar verdin. Ey Rabbimiz! Senin yolundan saptırsınlar diye mi? Ey Rabbimiz! Onların mallarını yok et! Kalplerini iyice sık, acı azabı görünceye kadar (isterse) iman etmesinler.”
Yunus 89
(Allah) buyurdu: “Duanız kabul olundu. Dosdoğru olun ve sakın bilmeyen kimselerin yoluna uymayın!”
Yunus 90
İSRAİL[YAKUB]OĞULLARINI denizden geçirdik. Firavun ve askerleri de azgınlık ve düşmanlıkla onların peşine takıldı. Nihayet, boğulma onu yakaladığı (öleceğini kesin anladığı) zaman (Firavun): “İsrailoğullarının[1] / Yakub’un soyundan gelenlerin inandığından başka bir İlâh olmadığına inandım. Ben de teslim olanlardanım” dedi.
______________________
[1] Dikkat edilirse burada Firavun yine kendini çok akıllı sanarak Allah’ı kandırabileceğini düşünerek: Ey Rabbim, ben yalnızca SANA iman ettim, demiyor tam tersine İsrail[Yakub]oğullarına vurgu yapıyor. İmanın kabul görmediğini buna bağlamak mümkün. Her ne kadar ölüm anında / zor zamanda imanın kabul olunmayacağını düşünsek te: Ben yalnız SANA iman ettim, deseydi farklı bir sona kavuşabilirdi. Yine de en doğrusunu Allah bilir.
Yunus 91
“Şimdi (sen tamamen ölüm ile kuşatma hâlinde iken) mi?! Oysa sen daha önce isyan etmiştin ve bozgunculardan olmuştun.
Yunus 92
Bugün ise senin bedenini kurtara[rak sahile çıkara]cağız.[1] Senin ardından gelen kimselere (senin zulmün altında ezilen halkına) ibret olması için!” Şüphesiz insanların birçoğu ayetlerimizden gafildirler.
______________________
[1] Firavun halkına bir ibret, bir öğüt olsun diye ve: “Bize zulmeden; güçlü, kuvvetli, sağa sola emirler yağdıran, erkek çocuklarını öldürüp kadınları sağ bırakan Firavun bu muymuş?” diyerek; gerçek Rabblerini tanıyıp yönelsinler için, Firavun’un cesedini/bedenini denizde kaybolmaktan kurtaracağız; bugün sahile onların görebilecekleri bir yere çıkaracağız ki; Firavun’un zulmettiği halk görsün! Yoksa bugün (20. yüzyıl sonlarında) bulunan ceset ile ilgili çıkartılan söylenti uydurmadır; turist çekmek için ortaya atılmış bir iddiadır. Hani bugünkü insanlar bu olaydan ne diye etkilensinler ki?! Bu vb. girişimler turizm sektörünü hareketlendirme arzusundan başka bir şey değil, diye düşünüyorum.
Yunus 93
VE İsrailoğullarını / Yakub’un soyundan gelenleri hoşlarına gidecek iyi bir yere yerleştirdik. Güzel şeylerden kendilerine rızık verdik. Kendilerine ilim gelmesine rağmen, ihtilâfa düştüler. Şüphesiz Rabbin kıyamet günü aralarında, ihtilâfa düştükleri şey hakkında hüküm verecektir.
Yunus 94
BÜTÜN bunlardan sonra (ey insanoğlu ve insankızı) eğer sen; sana indirdiğimizden (aktarılan/anlatılan yaşanmış gerçek kıssalardan/olaylardan) şüphedeysen[1] senden önce kitabı okuyan kimselere sor! Gerçek şu ki, Rabbinden sana gerçek bilgi geliyor. Sakın şüpheye düşenlerden olma![*]
______________________
[1] [*] 94 ve 95. ayetlere parantez içinde (ey insan) veya (ey insanoğlu ve insankızı)’nı koymasaydık, bugün için; “Sakın kuşkulananlardan, yalanlayanlardan, müşriklerden olma!” gibi hitaplar direkt Muhammed sav Nebiye/Peygambere yapılmış olarak algılanacaktı (ve kimse üzerine alınmayacaktı). Elbette ayetlerin ilk muhatabı Peygamberimizdir. Ancak biz bu anlamı (yani direkt Peygamber’i kasdedici anlamı) tercih etmedik. Aynı Surenin bkz. Yunus: 57-58. ayetlerine: “Ey insanlar!” hitabı vardır. 94-95. ayetlerin, 57-58. ayetlerden bağıntısı (bunlar arasındaki bağ) koparılırsa, -ki okuyanın 94-95. ayetllere geldiğinde 57-58. ayetlerle bağlantıyı kuramaması/koparması muhtemeldir-, o zaman hitabın direkt muhatabı Peygamber olarak anlaşılırdı ve anlaşılması da gayet doğaldı. Bu konuda Muhammed ESED şöyle demiştir: Oysa 94. ayette; “Sana indirdiğimizden şüphe içindeysen” ve 95. ayette: “Sakın Allah’ın ayetlerini yalanlayanlardan olma!” öğüdü, uyarısı gözönünde bulundurulursa bizce gerçeğe son derece aykırı gözükmektedir, çünkü açıktır ki; Allah tarafından Peygamber olarak seçilen birinin bu öğütle işaret edilen günaha düşmesi muhâldir/ihtilâflıdır/çelişkilidir. (Muhammed ESED, Kur’an Mesajı, Sh. 414, 115. dipnot).
Benim anlayışıma göre ise; Merhum Muhammed Esed’in bu görüşünü desteklemekle birlikte: Zikredilen ayetlerin dışında “Sakın kuşkulananlardan, şüpheye düşenlerden, onların seni şaşırtmalarından veya az daha seni kuşkuya, şüpheye düşüreceklerdi ya da daha ileri giderek; sakın müşriklerden, yalanlayanlardan olma, Allah’tan başkasına yalvarma, böyle yaparsan zalimlerden olursun!” vb. söylemler; Peygamber’in şahsında, inananlara eğitim-öğretim amaçlı hitap etmektedir, diye düşünüyorum. Ancak, Yüce Allah; direkt birinci şahsı muhatap alarak (sanki bunları yapan Peygamberiymiş gibi) bu incelikle uyarmaktadır/öğüt vermektedir! Yani: Ey insanlar, size bildirdiklerimiz tamamen gerçek bir ilimdir/bilgidir, velev ki siz; bu gerçeğin özünü/hikmetini kavrayamamış olsanız da sakın kuşkulananlardan, yalanlayıcılardan olmayın, denmektedir. Bkz. Hud: 62 ve diğerleri, ayrıca bu Surenin 39. ayeti görüşümüzü destekler. Ayetler üzerinde iyi düşünmemiz öğütlenmektedir.
Yunus 95
Ve sakın Allah’ın ayetlerini yalanlayanlardan olma; yoksa hüsrana uğrayanlardan olursun!
Yunus 96
ŞÜPHESİZ Kİ, Rabbinin azap sözü üzerlerine hak olan zalimler, artık inanmazlar.
Yunus 97
Bütün ayetler onlara gelmiş olsa bile, acı azabı görünceye kadar!
Yunus 98
Şayet bir ülke olsaydı da gerçeklere inansaydı. Ve inanması kendisine fayda verseydi. Yunus’un kavmi hariç!.. İnandıklarında, onlardan dünya hayatında rezillik azabını kaldırdık. Onları bir süre daha yararlandırdık.
Yunus 99
ŞAYET Rabbin dileseydi yeryüzündeki kimselerin tümü mutlaka topluca inanırlardı. (Allah insanlara özgürlük verdi) insanları mümin olmaları için sen mi zorlayacaksın?
Yunus 100
Allah’ın izni (yani kişinin samimi olduğunu onaylaması) olmadan, hiçbir kimse için iman etme imkânı yoktur. Ve o, aklını kullanmayanlar (ise içinde bulundukları durumdan kurtulma çabası göstermeyip hak ettikleri için) pislik / şirk içinde kalır.
_______________________
ALLAH MUSA AS. İÇİN KİTABI VE FURKAN’I; MUHAMMED AS. İÇİN DE KİTABI VE HİKMETİ VERDİK, buyurur?!
Hikmet: Aynen ‘Koruyucu Hakimlik’ gibi bir şeydir. Müminlerin başına kötü işler gelmeden bir uyarı anlamındadır. Şunları şunları yapmayın, şunları şunları yapın gibi.
Musa as. için Kitabı verdik dedikten sonra neden Furkan diyor?!
Furkan’ın anlamına baktığımızda: Hak ile Batılı, Gerçek ile Yalan, Doğru ile Yanlışı ayırdedici bir özellik olduğunu görürüz.
Sonra Allah bir ayetinde: Allah’tan gereği gibi sakınan (takvâ sahibi) müminlere de Furkan Özelliği vereceğini söyler?!
Benim burada dikkat çekmek istediğim konu ise Musa as.’a Furkan, Muhammed as.’a Hikmet verdiğini dile getirir. Yani Kitap ve Furkan, Kitap ve Hikmet?!
FURKAN VE HİKMET HER İNSANDA OLMAZ; GERÇEKTEN GEREĞİNİ YAPANLARIN KAZANABİLECEĞİ BİR ÖZELLİKTİR: ANCAK NEBİLERE ALLAH TARAFINDAN VERİLMİŞ BİR YETENEKTİR?!
Aklını kullanamayanlar bu özelliklere ulaşamaz, çünkü Allah aklını kullanamayıp hak edenleri içlerinde bulunduğu şirk / pislik içinde bırakır buyurur?!
Allah’ın adıyla;
Yunus 100
Allah’ın izni (yani kişinin samimi olduğunu onaylaması) olmadan, hiçbir kimse için iman etme imkânı yoktur. Ve o, aklını kullanmayanlar (ise içinde bulundukları durumdan kurtulma çabası göstermeyip hak ettikleri için) pislik / şirk içinde kalır.
Bağlantılı Ayetler: 21/10 25/44 67/10
https://www.sadikturkmenmeali.com/yunus-100/
Hani geleneksel anlayışta Hikmet denince hemen Sünnet ve dolayısıyla Hadislere gönderme yaparlar ve Hadilerin de Kur’an gibi Peygamberimize vahyedildiği (vahy-i gayr-i metluv) söylenir ya?!
Allah; Furkan’a (hakkı batıldan ayırdedici özellik) bu anlamı yüklediyse Hikmet’e ne anlam yüklediğini açıklamamış olabilir mi?!
Hikmet: Kitaba göre doğru hüküm, isabetli karar verebilme yeteneği, özelliği; sorunlara Kitap’tan çözüm önerileri çıkarabilme yetisi olarak anlamakta fayda var, biz böyle anlıyoruz.
Aşağıda verdiğimiz BAĞLANTILI AYETLERİ okuduğunuzda gerçeği görürsünüz.
PEK ÇOK NEBİ’YE HİKMET VERİLDİĞİ İFADE EDİLİR!
Allah’ın adıyla;
Enbiya 48
VE GERÇEK ŞU Kİ Biz Musa’ya ve Harun’a, Furkan’ı (gerçekle yalanı ayırdedici özelliği olanı) verdik; korunup sakınanlar için bir ışık ve bir öğüt olarak…
Bağlantılı Ayetler: 2/53 3/4 2/257 5/15 5/16 7/144 7/145 14/5 57/7 57/9
https://www.sadikturkmenmeali.com/enbiya-48/
Bakara 53
HANİ Musa’ya o Kitabı ve Furkan’ı vermiştik… Umulur ki, hidayete erip doğru yolu bulursunuz (diye).
Bağlantılı Ayetler: 3/3 3/4 21/48
https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-53/
Meryem 12
(BÜYÜDÜĞÜNDE): ”Ey Yahya! Kitabı kuvvetlice tut” (dedik). Daha çok gençken ona Hikmeti verdik (problem çözme bilimini öğrettik).
Bağlantılı Ayetler: 6/85 6/89 3/35 3/41 19/2 19/15 21/89 21/90
https://www.sadikturkmenmeali.com/meryem-12/
Zuhruf 63
İSA açık delillerle gelince dedi ki: “Size ‘Hikmet’i getirdim. Size hakkında ayrılığa düştüğünüz şeylerden bir kısmını açıklamak için geldim. Allah’tan sakının ve bana uyun!
Bağlantılı Ayetler: 3/48 3/55
https://www.sadikturkmenmeali.com/zuhruf-63/
Bakara 129
“Rabbimiz! İçlerinden onlara bir elçi gönder; onlara ayetlerini okusun, onları Kitap ve Hikmet / Bilim ile (eğitim öğretime tabi tutarak) onları geliştirsin ve onları[n başlarına gelebilecek] her türlü kötülüğe karşı uyarsın. Şüphesiz Sen mutlak güç sahibisin, doğru hüküm / isâbetli karar verensin.”
Bağlantılı Ayetler: 2/151 3/164 62/2
https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-129/
Bakara 151
Size kendi içinizden bir Rasûl gönderdi; size ayetlerini okuyor, sizi (başınıza gelebilecek) her türlü kötülüğe karşı uyarıyor, ve sizi; Kitap ve Hikmet ile (problem çözme bilimi ve bilimsel gerçeklerle), bilmediklerinizi öğreterek geliştiriyor.
Bağlantılı Ayetler: 2/129 3/164 62/2
https://www.sadikturkmenmeali.com/bakara-151/
HZ. MUHAMMED SAV.’E DE AYNI ŞEKİLDE KİTAP VE HİKMET’İ İNDİRDİK, BUYURUR!
Nisa 113
(EY MUHAMMED!) Hani; Allah’ın sana lütuf ve merhameti sayesinde onlardan bir grubun seni saptırma / yolundan çevirme / vaz geçirme girişimine izin vermedin. Halbuki onlar ancak kendilerini saptırırlar sana hiçbir zarar veremezler. Allah sana kitabı (Kur’an’ı) ve Hikmet’i (insanlara faydalı olan çözüm önerilerini) indirmiş ve sana bilmediğin şeyleri öğretmiştir. Allah’ın sana lütfu çok büyüktür.
Bağlantılı Ayetler: 2/269 5/105 17/73 17/74