EY İMAN EDENLER! Namaza kalkacağınız zaman üzerinizdeki sarhoşluğu, uyuşukluğu ve zihin kapalılığını giderip kendinize gelin; yüzünüzü, ellerinizi ve dirseklere kadar kollarınızı yıkayın. Islak ellerinizle başınızı meshedin, sıvazlayın ve ayaklarınızı da bileklere kadar sıvazlayın, meshedin, dilerseniz yıkayın. Eğer eşlerinizle karı-koca ilişkisi yaşamışsanız tamamen yıkanarak temizlenin. Hasta olursanız veya yolculukta bulunursanız ya da biriniz tuvaletten gelirse veya eşlerinizle karı-koca ilişkisi yaşayıp yeterli su bulamazsanız; o zaman az bir suyla da olsa size öğretilen organları meshedin, sıvazlayın. Hiç su bulamazsanız toprağa veya toprak cinsinden bir şeye dokunarak yüzünüzü ve ellerinizi meshedin, teyemmüm edin. Allah size zorluk çıkarmak istemez; O sizi tertemiz yapmak ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ki şükredenlerden olasınız.
________________
Namaz, insanın Allah’ın huzuruna bilinçli ve hazırlıklı şekilde çıkmasıdır. Bu sebeple ayette önce insanın zihinsel ve ruhsal hâline dikkat çekilir. Kişi sarhoşluk, uyuşukluk veya zihin kapalılığı gibi hâllerden sıyrılıp kendine gelmeli; ne söylediğini, ne yaptığını bilerek Rabbine yönelmelidir. Yani ibadet, bilinçsizce yapılan bir hareket değil; farkında olarak gerçekleştirilen bir kulluk duruşudur.
Bu bilinçle namaza yönelen insanın bedensel temizliği de önemlidir. Yüzün, ellerin ve kolların yıkanması; başın ve ayakların meshedilmesi veya dileyen yıkayabilir; insanın hem bedenen arınmasını hem de ibadete hazırlanmasını simgeler. Eşler arasında yaşanan karı-koca ilişkisinden sonra ise tam bir temizlikle yıkanılması istenir. Böylece insan, Allah’ın huzuruna hem bedenen hem de ruhen temiz bir hâlde çıkar.
Ayetin dikkat çekici yönlerinden biri de dinin kolaylık prensibini ortaya koymasıdır. Hasta olan, yolculukta bulunan ya da su bulamayan kimse için zorluk çıkarılmaz. Az suyla temizlik yapılabilmesi veya hiç su bulunmadığında toprağa dokunarak teyemmüm edilmesi, ibadetin zorlaştırılmadığını açıkça gösterir. Burada amaç şekilcilik değil; insanın imkânları ölçüsünde temizlenerek Allah’a yönelmesidir.
Böylece ayet, ibadetin özünü ortaya koyar: Allah kullarına güçlük yüklemek istemez. O, insanın temizlenmesini, arınmasını ve kendisine bilinçle yönelmesini ister. İnsan bu kolaylığı ve nimeti fark ettiğinde, doğal olarak şükreden bir kul hâline gelir. Bu yüzden temizlik emri yalnızca bedeni arındıran bir uygulama değil; aynı zamanda insanı bilinçli kulluğa hazırlayan ilahi bir terbiyedir.
