İSTEYEN BİRİ, olacak azabı istedi.
Meariç
Meariç 2
İnkârcılar içindir, onu önleyecek yoktur.
Meariç 3
Yükselme derecelerinin sahibi Allah katındandır.
Meariç 4
MELEKLER ve Ruh, O’nun huzuruna miktarı elli bin yıl olan bir günde yükselirler!
Meariç 5
Öyleyse sen güzelce sabret!
Meariç 6
Çünkü onlar onu uzak görürler.
Meariç 7
Biz ise onu yakın görüyoruz.
Meariç 8
O GÜN gökyüzü erimiş maden gibi olur!
Meariç 9
Dağlar da atılmış yün gibi olur!
Meariç 10
Hiçbir yakın dost, bir yakın dosta hâlini soramaz.
Meariç 11
Birbirlerine gösterildikleri hâlde! Suçlu, o günün azabından kurtulmak için fidye vermek ister; oğullarını,
Meariç 12
eşini ve kardeşini.
Meariç 13
Ve kendisini barındıran soyunu sopunu / tüm akrabalarını.
Meariç 14
Yeryüzündekilerin hepsini verse de, kendisini kurtarsa…
Meariç 15
Hayır hayır! Doğrusu o, alevlenen/yalın bir ateştir;
Meariç 16
başın derisini kavurur,
Meariç 17
sırt çevirip tersine gideni kendisine çağırır.
Meariç 18
Ve (servet) biriktirerek (ekonomiye kazandırmayıp) stok yapanları!
Meariç 19
GERÇEK ŞU Kİ, insan; pek hırslı ve aç gözlü!
Meariç 20
Kendisine kötülük dokunduğu zaman, sızlanır.
Meariç 21
Ona iyilik dokunduğu zaman, cimrilik eder!
Meariç 22
Salâtlarında / dinlerini yaşamakta / ibadetlerinde bilinçli olanlar, böyle değildir / bunun dışındadır!
Meariç 23
Onlar, salâtlarında / dinlerini yaşamakta / namazlarında süreklidirler.
Meariç 24
Mallarında, belirli bir hak vardır,
Meariç 25
hem isteyen ve hem de yoksun/mahrum bırakılanlar için.
Meariç 26
Onlar din/hesap gününü tasdik ederler.
Meariç 27
Onlar Rablerinin azabından korkarlar.
Meariç 28
Çünkü Rablerinin azabından emin olunamaz.
Meariç 29
Onlar edep yerlerini/iffetlerini koruyanlardır.
Meariç 30
Ancak eşleri yahut (eşleri yoksa) yönetimlerine / hizmetlerine verilen malik / sahip olup hakimiyetleri altında olanlarla[*] suç (haram) olmayacak şekilde yapacakları (noter ve şahitler huzurunda yapılan sözleşmeli-nikâhlanarak yaptıkları) evlilikler[1] başka! Çünkü onlar bundan dolayı kınanmazlar / sorumlu tutulmazlar.
______________________
[1] Nedir bu haram olmayan evlilikler?! Araplar bir savaş sonrası esir düşen erkek köle ve kadın köle. Kadın köleye cariye denilmiştir. Bu İslâm / Kur’an öncesi bir nitelemedir ve Kur’an ile bu anlayış yıkılmıştır. İslâm’da hiçbir şekilde kölelik yoktur. Ayrıca aşağıda YILDIZLI dipnotu da okumanızı öneririm. Savaş durumunda erkeklerin zayi olup, kadınların nüfusa göre oranlarının aşırı şekilde fazla olması ve bu yüzden maddi-manevi geçim vb. ihtiyaçlarını evlilik ile / meşru yoldan sağlayamamaları durumunda, (şeytanın yoldan çıkarıp fuhşiyata sapmalarının önlenebilmesi için) yasal düzenleme ile; evli olanların birden fazla eş almalarına (geçici bir süre, yani; denge sağlanıncaya kadar) izin verilebilir. Aynı şekilde, durumu iyi olan bekâr erkeklere de yasa çıkarılabilinir. Bunu her ülkenin hukuk düzeni ayarlar, şahısların isteğine bırakılamaz. İslâm’da kişinin keyfine göre çok evlilik yoktur. Allah tek eşliliği önermektedir.
[*] ma مَا
meleket مَلَكَتْ
eymanuhum أَيْمَانُهُمْ
Sağ elinizin sahip olduğu ya da oldukları Kur’an’da ‘sağ’ genelde ‘güç kuvvet’ anlamında kullanılır: İslâm öncesi bir uygulama olan kölelik (esir erkek) ve cariyeliğin (esir kadın) İslâm’da/Kur’an’da yeri yoktur.
O gün yürürlükte olan bir uygulama olduğu için Kur’an’da bu konulara da; ‘ma meleket eymanuhum’ veya ‘eymanuhunne’ olarak gelen kelimeler sağ elinizin sahip oldukları olarak değinilmiştir.
Geçmişte ve bugün de bilindiği üzere kadın esirler Cariye olarak adlandırılmıştır.
Oysa Kur’an’da CARİYE kelimesi kullanılmaktadır, hem de CRY kökünden farklı gelişte tam 64 yerde geçmektedir ve esir köle kadınlarla (cariyelikle) hiçbir ilgisi yoktur.
TERİMLER başlığında CARİYE başlığı adı altında bu konuya değinilmiştir. Tekrar etmekte fayda var: Esir alınan erkek kişiye köle, kadın ise cariye diye adlandırılmıştır.
Muhammed as.’a gelen Kur’an/İslâm ile esir kadın ve erkeklerin bir vesile ile (bedelleri ödenerek veya Müslümanlarla evlendirilerek özgürleştirilmeleri ve serbest bırakılmaları sağlanmıştır.
Bugün ise savaş olmayan bölgelerde bu mesele şöyle yorumlanabilir: Mâlık/hak sahibi oldukları/hakimiyetleri altında olanlardan kasıt; ülkelerine bir vesile ile çalışmaya gelmiş, iş yerlerinde/fabrikalarında çalışan vatandaş olmayan kadın ya da kadınlar olabilir, diye düşünüyoruz. En doğrusunu Allah bilir.
Bu kişiler diğer çalışan vatandaş olan erkek ya da kadınlarla evlendirilebilirler. Bir başka deyimle; savaş ortamında Müslümanların tarafına bir şekilde geçmiş kadınlar da olabilir veya Ülkelerine çalışmaya gelmiş olanlar da olabilir.
Son söz olarak: Savaşta veya barışta fark etmez; özel veya resmi evlilik sözleşmeleri olmadıkça yani nikâh yapılmadıkça hiçbir kimse kadınlara dokunamaz yani cinsi münasebette bulunamaz, Allah bunu yasaklamıştır, haram kılmıştır; yapan zina etmiş olur.
Meariç 31
Ama kim bunun ötesini isterse, işte onlar haddi aşanlardır.
Meariç 32
Onlar emanetlerini ve sözleşmelerini gözetenlerdir!
Meariç 33
Onlar şahitliklerinde dürüsttürler.
Meariç 34
Onlar (salâta / dine / kıldıkları namazda okunan ayetlere bütün gün ve ömürlerince zıt iş / amel yapmayarak) namazlarını / dinlerini / salâtlarını koruyanlardır.
Meariç 35
İşte onlar, cennetlerde ikram görenlerdir!
Meariç 36
ŞİMDİ inkârcılara ne oluyor ki? Önünde şaşkın şaşkın koşuşuyorlar;
Meariç 37
sağdan ve soldan bölük bölük!
Meariç 38
Onlardan her biri nimet cennetine sokulacağını mı umuyor?
Meariç 39
Hayır, asla! Biz onları, bildikleri şeyden yarattık.
_____________________
ADEM AS.’IN YARATILIŞI İLE İLGİLİ AYETLER LİNKİ;
Yukarıdaki ayette şöyle bir parantez koymuştuk: (Allah ilk/sıfır yaratılışın devamı olarak bugün) diye. Biz parantezleri konuyla ilgili Kur’an Bütünlüğünde geçen ayetlerden alıp koyduk ki; İlköğretim, Ortaöğrenim ve Lise Seviyesindeki kardeşlerimiz konuyla ilgili bağlantıyı daha rahat kurabilsinsinler. Aynı zamanda Kur’an Kültürüyle henüz yeni tanışan bütün insanları düşünerek koyduk. Zaten Mealimiz: KELİME KELİME, MOTOMOT yani bir Çeviri/Meal değil biliyorsunuz, nedir peki: KUR’AN’IN KUR’ANCA ANLAM OKUYUŞU diye sunduk bu yüzden.
Bkz. Bakara 2/30; İsa’nın Yaratılışta durumu Adem’n durumu gibidir olarak gelen Ayeti Al-i İmran 59; Araf 7/189; Müminûn 23/12; 25/Furkân 54; 32/Secde 7; 35/Fâtır 11; 37/Saffât 11; 38/Sâd 71; 38/Sâd 72; 40/Mü’min 67; 53/Necm 32.
Meariç 40
Allah, doğuların ve batıların Rabbi olarak kendi kudretine yeminle dikkat çeker. Çok sayıdaki doğuş ve batış yönü, yaratılışın O’nun egemenliği altında bulunduğunu hatırlatır. Ayet, Allah’ın güç yetiren olduğunu bildirir; bu kudretin kapsamı sonraki ayette açıklanır.
📙 Ayetin Öğrettikleri
Ayet, doğu ve batı kelimelerini çoğul biçimde kullanır. Bu anlatım, insanın dikkatini güneşin farklı zamanlarda doğduğu ve battığı yönlere çevirebilir. Doğuların ve batıların Rabbi ifadesi, bütün bu yönlerin Allah’ın egemenliğinde bulunduğunu bildirir. Böylece gözlemlenebilen yaratılış düzeni, Allah’ın Rabliğiyle birlikte düşünülür.
Ayetin başlangıcındaki yemin ifadesi, ardından gelen kudret bildirimine dikkat çeker. Allah, doğuların ve batıların Rabbi olduğunu belirterek güç yetirdiğini bildirir. Rablik ile ilâhî kudret arasında açık bir anlam ilişkisi kurulur. Bu ilişki, ayetin devamındaki açıklamayla birlikte değerlendirildiğinde daha belirgin hâle gelir.
Kırkıncı ayet, anlam bakımından sonraki ayetle doğrudan bağlantılıdır. Allah’ın güç yetirdiği bildirildikten sonra, insanların yerine daha iyilerini getirmeye güç yetirdiği açıklanır. Allah’ın sınırlanmayan kudreti, insanın kendisini mutlak güç sahibi görmemesi gerektiğini düşündürür. Ayet, yaratılmış olan insan ile yaratıcı Rab arasındaki temel farkı hatırlatır.
⁉️ Bu ayet üzerinde tefekkür ettiğinde hangi anlam kapıları açılıyor ve bu ilâhî mesaj hayatında hangi yönü aydınlatıyor?
📘 Ayetin Kavram Analizi
Kökü: ق س م — Yazılışı: K-S-M
Temel Anlamı: Bölmek, paylaştırmak; yemin etmek, bir sözü yeminle pekiştirmek.
Kur’an’daki Anlamı: Yemin yoluyla önemli bir bildirime dikkat çekilmesini ifade eder. Bu ayette doğuların ve batıların Rabbine yapılan yemin, Allah’ın kudretinin bildirilmesine bağlanır.
Kökü: ش ر ق — Yazılışı: Ş-R-K; غ ر ب — Yazılışı: Ğ-R-B
Temel Anlamı: Doğuş yerleri ve batış yerleri; güneşin doğduğu ve battığı yönler.
Kur’an’daki Anlamı: Çoğul biçimde kullanılan doğular ve batılar, farklı doğuş ve batış yönlerini ifade eder. Ayette bunların tamamı Allah’ın Rabliğiyle ilişkilendirilir.
Kökü: ق د ر — Yazılışı: K-D-R
Temel Anlamı: Güç yetirmek, ölçmek, belirlemek, takdir etmek; bir işi gerçekleştirebilecek kudrete sahip olmak.
Kur’an’daki Anlamı: Allah’ın dilediğini gerçekleştirmeye güç yetirdiğini bildirir. Bu ayette kudret vurgulanır; hemen sonraki ayette insanların yerine daha iyilerinin getirilebilmesi açıklanır.
📗 Bağlantılı Ayetler
📖 «onların yerine kendilerinden daha iyilerini getirmeye! Üstelik Bize engel olabilecek güçleri de yok.»
~ Kırkıncı ayette bildirilen ilâhî kudretin hangi konuda vurgulandığını doğrudan açıklar. Allah’ın insanların yerine daha iyilerini getirmeye güç yetirdiğini ve hiçbir engelle karşılaşmayacağını bildirir.
📖 «O İKİ DOĞUNUN ve iki batının Rabbidir.»
~ Rahman suresinde doğular ve batılar ikil biçimde anılırken Meariç suresinde çoğul biçim kullanılır. Her iki anlatım da yönlerin Allah’ın Rabliği altında bulunduğunu bildirir.
📖 «Göklerin, yeryüzünün ve ikisi arasında bulunanların Rabbidir. Hem de doğuların Rabbidir.»
~ Bu ayette göklerin, yerin ve doğuların Rabbi olan Allah tanıtılır. Meariç kırkıncı ayetteki çoğul doğular ifadesiyle doğrudan bağlantı kurularak Rabliğin kapsamı vurgulanır.
📕 Ayetten Çıkarılan Hükümler
a) Emir: Ayette insana yöneltilmiş doğrudan bir emir bulunmaz. Allah, doğuların ve batıların Rabbi olduğunu bildirerek kendi kudretine dikkat çeker. İfade bir bildirim ve yemindir.
b) Yasak: Ayette açık bir yasak cümlesi yer almaz. Ancak Allah’ın bütün doğuların ve batıların Rabbi olarak tanıtılması, yaratılmış yönlere bağımsız ilâhî egemenlik yüklenmemesini düşündürür.
c) Tavsiye: İnsan, doğuş ve batış yönlerindeki düzen üzerinde düşünerek ayetin işaret ettiği Rablik ve kudret ilişkisini değerlendirebilir. Bu değerlendirme, ayetin sonraki cümlesiyle birlikte yapılmalıdır.
d) Bilgilendirme: Allah, doğuların ve batıların Rabbidir. Ayette yeminle O’nun güç yetiren olduğu bildirilir. Bu kudretin insanların yerine daha iyilerini getirmeye ilişkin yönü sonraki ayette açıklanır.
Güneşin doğuşunu ve batışını her gün görüyorum. Fakat bu düzenin Rabbi üzerinde ne kadar düşünüyorum? Doğuların ve batıların Rabbine yapılan yemin, bana Allah’ın kudretini hatırlatıyor. Kendi gücümün sınırlı olduğunu, yaşadığım dünyanın ise benim belirlemediğim bir düzen içinde bulunduğunu yeniden fark ediyorum.
_________________________
DOĞU, İKİ DOĞU, DOĞULARIN VE BATILARIN BİLİMSEL İZAHI
Meariç 41
onların yerine kendilerinden daha iyilerini getirmeye! Üstelik Bize engel olabilecek (güçleri) de yok.
Meariç 42
O halde bırak onları dalsınlar ve oynayadursunlar vadolunan günlerine kavuşuncaya dek…
Meariç 43
O gün onlar, hızlı hızlı kabirlerinden çıkarlar; sanki dikili hedeflere doğru koşuyorlar gibi!
Meariç 44
Gözleri düşüktür / baygındır, kendilerini bir zillet kaplamıştır! İşte, kendilerine söz verilen gün, bugündür!