Akıl ve Bilim Işığında Kur'an'ın Kur'an ile Meal ve Tefsiri

Meariç 4

MELEKLER ve Ruh, O’nun huzuruna miktarı elli bin yıl olan bir günde yükselirler!

Meariç 11

Birbirlerine gösterildikleri hâlde! Suçlu, o günün azabından kurtulmak için fidye vermek ister; oğullarını,

Meariç 22

Salâtlarında / dinlerini yaşamakta / ibadetlerinde bilinçli olanlar, böyle değildir / bunun dışındadır!

Meariç 30

Ancak eşleri yahut (eşleri yoksa) yönetimlerine / hizmetlerine verilen malik / sahip olup hakimiyetleri altında olanlarla[*] suç (haram) olmayacak şekilde yapacakları (noter ve şahitler huzurunda yapılan sözleşmeli-nikâhlanarak yaptıkları) evlilikler[1] başka! Çünkü onlar bundan dolayı kınanmazlar / sorumlu tutulmazlar.

______________________
[1] Nedir bu haram olmayan evlilikler?! Araplar bir savaş sonrası esir düşen erkek köle ve kadın köle. Kadın köleye cariye denilmiştir. Bu İslâm / Kur’an öncesi bir nitelemedir ve Kur’an ile bu anlayış yıkılmıştır. İslâm’da hiçbir şekilde kölelik yoktur. Ayrıca aşağıda YILDIZLI dipnotu da okumanızı öneririm. Savaş durumunda erkeklerin zayi olup, kadınların nüfusa göre oranlarının aşırı şekilde fazla olması ve bu yüzden maddi-manevi geçim vb. ihtiyaçlarını evlilik ile / meşru yoldan sağlayamamaları durumunda, (şeytanın yoldan çıkarıp fuhşiyata sapmalarının önlenebilmesi için) yasal düzenleme ile; evli olanların birden fazla eş almalarına (geçici bir süre, yani; denge sağlanıncaya kadar) izin verilebilir. Aynı şekilde, durumu iyi olan bekâr erkeklere de yasa çıkarılabilinir. Bunu her ülkenin hukuk düzeni ayarlar, şahısların isteğine bırakılamaz. İslâm’da kişinin keyfine göre çok evlilik yoktur. Allah tek eşliliği önermektedir.

[*] ma مَا
meleket مَلَكَتْ
eymanuhum أَيْمَانُهُمْ

Sağ elinizin sahip olduğu ya da oldukları Kur’an’da ‘sağ’ genelde ‘güç kuvvet’ anlamında kullanılır: İslâm öncesi bir uygulama olan kölelik (esir erkek) ve cariyeliğin (esir kadın) İslâm’da/Kur’an’da yeri yoktur.

O gün yürürlükte olan bir uygulama olduğu için Kur’an’da bu konulara da; ‘ma meleket eymanuhum’ veya ‘eymanuhunne’ olarak gelen kelimeler sağ elinizin sahip oldukları olarak değinilmiştir.

Geçmişte ve bugün de bilindiği üzere kadın esirler Cariye olarak adlandırılmıştır.

Oysa Kur’an’da CARİYE kelimesi kullanılmaktadır, hem de CRY kökünden farklı gelişte tam 64 yerde geçmektedir ve esir köle kadınlarla (cariyelikle) hiçbir ilgisi yoktur.

TERİMLER başlığında CARİYE başlığı adı altında bu konuya değinilmiştir. Tekrar etmekte fayda var: Esir alınan erkek kişiye köle, kadın ise cariye diye adlandırılmıştır.

Muhammed as.’a gelen Kur’an/İslâm ile esir kadın ve erkeklerin bir vesile ile (bedelleri ödenerek veya Müslümanlarla evlendirilerek özgürleştirilmeleri ve serbest bırakılmaları sağlanmıştır.

Bugün ise savaş olmayan bölgelerde bu mesele şöyle yorumlanabilir: Mâlık/hak sahibi oldukları/hakimiyetleri altında olanlardan kasıt; ülkelerine bir vesile ile çalışmaya gelmiş, iş yerlerinde/fabrikalarında çalışan vatandaş olmayan kadın ya da kadınlar olabilir, diye düşünüyoruz. En doğrusunu Allah bilir.

Bu kişiler diğer çalışan vatandaş olan erkek ya da kadınlarla evlendirilebilirler. Bir başka deyimle; savaş ortamında Müslümanların tarafına bir şekilde geçmiş kadınlar da olabilir veya Ülkelerine çalışmaya gelmiş olanlar da olabilir.

Son söz olarak: Savaşta veya barışta fark etmez; özel veya resmi evlilik sözleşmeleri olmadıkça yani nikâh yapılmadıkça hiçbir kimse kadınlara dokunamaz yani cinsi münasebette bulunamaz, Allah bunu yasaklamıştır, haram kılmıştır; yapan zina etmiş olur.

Meariç 34

Onlar (salâta / dine / kıldıkları namazda okunan ayetlere bütün gün ve ömürlerince zıt iş / amel yapmayarak) namazlarını / dinlerini / salâtlarını koruyanlardır.

Meariç 39

Hayır, asla! Biz onları, bildikleri şeyden yarattık.

_____________________
ADEM AS.’IN YARATILIŞI İLE İLGİLİ AYETLER LİNKİ;

Yukarıdaki ayette şöyle bir parantez koymuştuk: (Allah ilk/sıfır yaratılışın devamı olarak bugün) diye. Biz parantezleri konuyla ilgili Kur’an Bütünlüğünde geçen ayetlerden alıp koyduk ki; İlköğretim, Ortaöğrenim ve Lise Seviyesindeki kardeşlerimiz konuyla ilgili bağlantıyı daha rahat kurabilsinsinler. Aynı zamanda Kur’an Kültürüyle henüz yeni tanışan bütün insanları düşünerek koyduk. Zaten Mealimiz: KELİME KELİME, MOTOMOT yani bir Çeviri/Meal değil biliyorsunuz, nedir peki: KUR’AN’IN KUR’ANCA ANLAM OKUYUŞU diye sunduk bu yüzden. 

Bkz. Bakara 2/30; İsa’nın Yaratılışta durumu Adem’n durumu gibidir olarak gelen Ayeti Al-i İmran 59; Araf 7/189; Müminûn 23/12; 25/Furkân 54; 32/Secde 7; 35/Fâtır 11; 37/Saffât 11; 38/Sâd 71; 38/Sâd 72; 40/Mü’min 67; 53/Necm 32.

Meariç 40

70/Meariç 40
DOĞULARIN ve bâtıların Rabbine yemin olsun ki, Biz elbette güç yetirenleriz;
فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَـٰرِقِ وَٱلْمَغَـٰرِبِ إِنَّا لَقَـٰدِرُونَ
Felâ uksimu bi-rabbil-meşâriki vel-meğâribi innâ le-kâdirûn.
📌 Ayetin Verdiği Mesaj

Allah, doğuların ve batıların Rabbi olarak kendi kudretine yeminle dikkat çeker. Çok sayıdaki doğuş ve batış yönü, yaratılışın O’nun egemenliği altında bulunduğunu hatırlatır. Ayet, Allah’ın güç yetiren olduğunu bildirir; bu kudretin kapsamı sonraki ayette açıklanır.

📙 Ayetin Öğrettikleri

Ayet, doğu ve batı kelimelerini çoğul biçimde kullanır. Bu anlatım, insanın dikkatini güneşin farklı zamanlarda doğduğu ve battığı yönlere çevirebilir. Doğuların ve batıların Rabbi ifadesi, bütün bu yönlerin Allah’ın egemenliğinde bulunduğunu bildirir. Böylece gözlemlenebilen yaratılış düzeni, Allah’ın Rabliğiyle birlikte düşünülür.

Ayetin başlangıcındaki yemin ifadesi, ardından gelen kudret bildirimine dikkat çeker. Allah, doğuların ve batıların Rabbi olduğunu belirterek güç yetirdiğini bildirir. Rablik ile ilâhî kudret arasında açık bir anlam ilişkisi kurulur. Bu ilişki, ayetin devamındaki açıklamayla birlikte değerlendirildiğinde daha belirgin hâle gelir.

Kırkıncı ayet, anlam bakımından sonraki ayetle doğrudan bağlantılıdır. Allah’ın güç yetirdiği bildirildikten sonra, insanların yerine daha iyilerini getirmeye güç yetirdiği açıklanır. Allah’ın sınırlanmayan kudreti, insanın kendisini mutlak güç sahibi görmemesi gerektiğini düşündürür. Ayet, yaratılmış olan insan ile yaratıcı Rab arasındaki temel farkı hatırlatır.

⁉️ Bu ayet üzerinde tefekkür ettiğinde hangi anlam kapıları açılıyor ve bu ilâhî mesaj hayatında hangi yönü aydınlatıyor?

📘 Ayetin Kavram Analizi

▷ أُقْسِمُ ~ Okunuşu: Uksimu
Kökü: ق س م — Yazılışı: K-S-M
Temel Anlamı: Bölmek, paylaştırmak; yemin etmek, bir sözü yeminle pekiştirmek.
Kur’an’daki Anlamı: Yemin yoluyla önemli bir bildirime dikkat çekilmesini ifade eder. Bu ayette doğuların ve batıların Rabbine yapılan yemin, Allah’ın kudretinin bildirilmesine bağlanır.
▷ ٱلْمَشَـٰرِقِ وَٱلْمَغَـٰرِبِ ~ Okunuşu: El-meşâriki vel-meğâribi
Kökü: ش ر ق — Yazılışı: Ş-R-K; غ ر ب — Yazılışı: Ğ-R-B
Temel Anlamı: Doğuş yerleri ve batış yerleri; güneşin doğduğu ve battığı yönler.
Kur’an’daki Anlamı: Çoğul biçimde kullanılan doğular ve batılar, farklı doğuş ve batış yönlerini ifade eder. Ayette bunların tamamı Allah’ın Rabliğiyle ilişkilendirilir.
▷ لَقَـٰدِرُونَ ~ Okunuşu: Le-kâdirûn
Kökü: ق د ر — Yazılışı: K-D-R
Temel Anlamı: Güç yetirmek, ölçmek, belirlemek, takdir etmek; bir işi gerçekleştirebilecek kudrete sahip olmak.
Kur’an’daki Anlamı: Allah’ın dilediğini gerçekleştirmeye güç yetirdiğini bildirir. Bu ayette kudret vurgulanır; hemen sonraki ayette insanların yerine daha iyilerinin getirilebilmesi açıklanır.

📗 Bağlantılı Ayetler

70/Meariç 41
📖 «onların yerine kendilerinden daha iyilerini getirmeye! Üstelik Bize engel olabilecek güçleri de yok.»

~ Kırkıncı ayette bildirilen ilâhî kudretin hangi konuda vurgulandığını doğrudan açıklar. Allah’ın insanların yerine daha iyilerini getirmeye güç yetirdiğini ve hiçbir engelle karşılaşmayacağını bildirir.

55/Rahman 17
📖 «O İKİ DOĞUNUN ve iki batının Rabbidir.»

~ Rahman suresinde doğular ve batılar ikil biçimde anılırken Meariç suresinde çoğul biçim kullanılır. Her iki anlatım da yönlerin Allah’ın Rabliği altında bulunduğunu bildirir.

37/Sâffât 5
📖 «Göklerin, yeryüzünün ve ikisi arasında bulunanların Rabbidir. Hem de doğuların Rabbidir.»

~ Bu ayette göklerin, yerin ve doğuların Rabbi olan Allah tanıtılır. Meariç kırkıncı ayetteki çoğul doğular ifadesiyle doğrudan bağlantı kurularak Rabliğin kapsamı vurgulanır.

📕 Ayetten Çıkarılan Hükümler

a) Emir: Ayette insana yöneltilmiş doğrudan bir emir bulunmaz. Allah, doğuların ve batıların Rabbi olduğunu bildirerek kendi kudretine dikkat çeker. İfade bir bildirim ve yemindir.

b) Yasak: Ayette açık bir yasak cümlesi yer almaz. Ancak Allah’ın bütün doğuların ve batıların Rabbi olarak tanıtılması, yaratılmış yönlere bağımsız ilâhî egemenlik yüklenmemesini düşündürür.

c) Tavsiye: İnsan, doğuş ve batış yönlerindeki düzen üzerinde düşünerek ayetin işaret ettiği Rablik ve kudret ilişkisini değerlendirebilir. Bu değerlendirme, ayetin sonraki cümlesiyle birlikte yapılmalıdır.

d) Bilgilendirme: Allah, doğuların ve batıların Rabbidir. Ayette yeminle O’nun güç yetiren olduğu bildirilir. Bu kudretin insanların yerine daha iyilerini getirmeye ilişkin yönü sonraki ayette açıklanır.

📝 Tefekkür Notu

Güneşin doğuşunu ve batışını her gün görüyorum. Fakat bu düzenin Rabbi üzerinde ne kadar düşünüyorum? Doğuların ve batıların Rabbine yapılan yemin, bana Allah’ın kudretini hatırlatıyor. Kendi gücümün sınırlı olduğunu, yaşadığım dünyanın ise benim belirlemediğim bir düzen içinde bulunduğunu yeniden fark ediyorum.

_________________________
DOĞU, İKİ DOĞU, DOĞULARIN VE BATILARIN BİLİMSEL İZAHI

Meariç 41

onların yerine kendilerinden daha iyilerini getirmeye! Üstelik Bize engel olabilecek (güçleri) de yok.

Meariç 42

O halde bırak onları dalsınlar ve oynayadursunlar vadolunan günlerine kavuşuncaya dek…

Meariç 43

O gün onlar, hızlı hızlı kabirlerinden çıkarlar; sanki dikili hedeflere doğru koşuyorlar gibi!

Meariç 44

Gözleri düşüktür / baygındır, kendilerini bir zillet kaplamıştır! İşte, kendilerine söz verilen gün, bugündür!