Kur'an'ın Keşif Atlası
🔍 Site İçi Genel Arama
📘 Anasayfa’daki bölümler ve yönlendirme başlıkları sistemi daha verimli kullanmanıza yardımcı olacaktır.
📚 Ayetler arasında anlam yolları açan canlı Kur’an keşif sistemi.
Sure, ayet, kavram ve konu arayabilirsiniz.

Sad

İniş Sırası: 38 • Mushaf Sırası: 38 • Mekki Sure • 88 Ayettir
✦
← Kamer SÂD A‘râf →
🎓 ÜNİVERSİTE SEVİYESİ: Bu bölümde sureleri baştan sona okuyarak Kur’an’ın bütünlüğünü kavramaya hazırlanırsınız. Üniversite seviyesini tamamlayanlar Kur’an Araştırmacılığı aşamasına geçerek Kur’an’ın Keşif Atlası içerisinde kavramlar, konular ve ayetler arasındaki bağlantıları keşfedebilirler.
Sad 1
38/Sad 1
Sâd.[*] ANT OLSUN öğüt dolu Kur’an’a! _____________________ [*] Bu harflere huruf-u mukattaa /birbiri ile bağlantısı kesilmiş harfler denir. Bunların Nebîmize sorulmamış olması, bilinen bir anlamının olduğunu gösterir. Yoksa müşrikler bunu dillerine dolar, Nebîmizi sürekli rahatsız ederlerdi. Bununla ilgili sorular, İslam’ın Arap yarımadası dışına yayılmasından sonra başlamıştır. Bu harflerle başlayan yirmi dokuz sureden yirmi beşinde Kur’an’a, dördünde de önemli konulara vurgu yapılıyor olmasından, onların dikkatleri toplama görevi yaptığı anlaşılır. Türkçede böyle bir kullanım yoktur.
Sad 2
38/Sad 2
İnkârcılar boş bir gurur ve bir ayrılık içindedirler.
Sad 3
38/Sad 3
Onlardan önce nice nesilleri helâk ettik/imha ettik. Feryat ettiler fakat kurtulmak vakti geçmişti.
Sad 4
38/Sad 4
KENDİLERİNE içlerinden bir uyarıcının gelmesine şaştılar da inkârcılar dediler ki: “Bu yalancı bir sihirbazdır,
Sad 5
38/Sad 5
ilâhları bir tek ilâh (mı) kılmış? Gerçekten bu tuhaf/şaşılacak bir şeydir!”
Sad 6
38/Sad 6
İleri gelenlerinden/önderlerinden bir grup öne/ileri fırladı: “Yürüyün! İlâhlarınıza bağlılıkta direnin. Doğrusu sizden istenip beklenen şey budur!
Sad 7
38/Sad 7
Biz bunu diğer/son (bundan önceki) dinde de işitmedik. Bu sadece bir uydurmadır.
Sad 8
38/Sad 8
Kur’an/Zikir/öğüt aramızdan ona mı indirildi?” Doğrusu onlar, öğüdümden/zikrimden/Kur’an’dan kuşku duymaktadırlar. Hayır, onlar henüz azabımı tatmadılar.
Sad 9
38/Sad 9
Yoksa üstün ve karşılıksız bağışlayan Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mıdır?
Sad 10
38/Sad 10
Yoksa göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların mülkü/yönetimi onların mıdır? Öyleyse sebepleri kullanarak (göğe) yükselsinler (çıksınlar).
Sad 11
38/Sad 11
Onlar burada bozguna uğratılmış/uğrayacak, derme çatma gruplardan oluşmuş bir ordudur.
Sad 12
38/Sad 12
Onlardan önce Nuh kavmi, Âd ve kazıklar/piramitler sahibi Firavun da yalanlamıştı.
Sad 13
38/Sad 13
Semud, Lût’un kavmi ve Eyke halkı da... İşte o hizipler/gruplar bunlardır.
Sad 14
38/Sad 14
Ancak hepsi de elçileri yalanladılar. Sonunda azabımı hak ettiler.
Sad 15
38/Sad 15
BUNLAR da ancak tek bir çığlık bekliyorlar; bir an bile gecikmesi olmayan (bir tek çığlık!)
Sad 16
38/Sad 16
Alaylı bir şekilde dediler ki: “Rabbimiz, bizim azap payımızı çabuklaştır. Hesap gününden önce (ver).”
Sad 17
38/Sad 17
Onların söylediklerine sabret ve güçlü kulumuz Davud’u hatırla/an! Şüphesiz o çok yönelirdi.
Sad 18
38/Sad 18
Biz dağları emri altına vermiştik, akşam ve kuşluk vakti onunla birlikte (Allah’ı) anarlardı.
Sad 19
38/Sad 19
Toplu olarak uçan kuşları da (emrine vermiştik). Her biri ona (Davud’a) itaatle dönerdi.
Sad 20
38/Sad 20
Onun otoritesini böylece pekiştirmiştik/güçlendirmiştik. Ona hikmet/bilim (tabiattaki varlıklardan/madenlerden yararlanma bilgisi) ve isabetli söz/hüküm/karar verme gücü (davaları karara bağlama kabiliyeti) vermiştik.
Sad 21
38/Sad 21
O DAVACILARIN haberi sana geldi mi? Hani onlar mihraba tırmanıp çıkmışlardı.
Sad 22
38/Sad 22
Davud’un yanına girmişlerdi de o onlardan ürkmüştü. Dediler ki: “Korkma! Biz iki davacıyız. Birimiz ötekinin hakkını çiğnedi. Aramızda hak ile hüküm / isâbetli karar ver. Kararında adaletsizlik etme! Bizi doğru yola / anlayışa yönelt.”
Sad 23
38/Sad 23
“Şüphesiz bu benim kardeşimdir. Doksandokuz koyunu var, benimse sadece bir koyunum var. Buna rağmen: ‘Onu da bana ver’ dedi. Konuşmada (kendini ifade etmede) bana ağır bastı.”
Sad 24
38/Sad 24
(Davud) dedi ki: “Kendi koyunlarına katmak için senin koyununu istemekle, sana haksızlık yapmış/zulmetmiştir. Zaten karıştıranların (yakınların/ortakların) çoğu, birbirlerine haksızlık ederler. İman edenler ve salih amel/hayata katkı sağlayanlar/faydalı işleri en iyi şekilde yapanlar hariç! Ama, onlar da pek az!” Davud; (birden, geçmişte yaptığı bir hatadan dolayı), kendisini ikaz ettiğimizi sandı! Hemen Rabbinden bağışlanma diledi. Ve rüku’a vardı/eğildi ve (tövbe ederek O’na) yöneldi.
Sad 25
38/Sad 25
Bunun üzerine onu bağışladık. Onun, katımızda bir yakınlığı ve güzel bir dönüş yeri/ağırlanışı vardır.
Sad 26
38/Sad 26
(Davud'a şöyle dedik): “Ey Davud! Biz seni bu topraklarda (yeryüzünde) halife[1] / öncekilerin yerine geçirip yönetici yaptık. Öyleyse insanlar arasında hak / adalet ile hükmet ve keyfe / hevâya uyma yoksa seni Allah’ın yolundan saptırır.” Şüphe yok ki Allah’ın yolundan sapanlara ise hesap gününü umursamadıklarından[2] dolayı çok çetin / şiddetli bir azap vardır.[3] ______________________ [1] Halife / Halifeler: Birbirlerinin yerine bir şekilde geçenler olarak ilk etapta anlamakta fayda var. Yönetici olarak ta karşımıza çıkar. Davud as.’ı yeryüzünde halife / yönetici yaptık, der örneğin. Fakat bir başka anlam olarak ta (insan) muhalif bir varlık olarak karşımıza çıkıyor. En başta kendisini yaratana muhalif oluyor. Allah’ın emri olan: Şu ağaca yaklaşma, dediği hâlde bu emrini çiğniyor. Daha sonra insanın bir başka insanlarla ihtilâf etmesi, birbirlerine muhalif olmaları, birbirlerinin yerine / koltuğuna göz dikmeleri, birbirinin ayağını kaydırması vs. pek şekilde örneklendirebiliriz. [2] Ayetin metninde ‘unutma’ kelimesi geçmektedir. Ancak bu gerçek unutma değil unutmuş gibi davranmadır; biz daha uygun olan bir kelimeyi tercih ettik: Umursamadıklarından dolayı, dedik. Çünkü Allah, kimseyi unuttuğu şeyden sorumlu tutmaz (Bakara 2/286). [3] Çok çetin/şiddetli anlamı verdiğimiz kelime, “sıkıca bağlı” anlamındaki (شديد) şedîd’dir. Allah’ın verdiği ceza, kulun fiiline bağlıdır (En'âm 6/160). Hesap gününü unutanların cezası da o gün unutulmak olur (Casiye 45/34-35).
Sad 27
38/Sad 27
BİZ; göğü, yeri ve ikisi arasındakileri boş yere yaratmadık. Bu, ancak inkârcıların zannıdır. Ateşten dolayı inkârcıların vay haline!..
Sad 28
38/Sad 28
Yoksa iman edenleri ve iyi işler yapanları, yeryüzünde fesat / karışıklık çıkaranlar gibi mi tutacağız? Yahut korunup sakınanları, yoldan çıkan / suçlular gibi mi tutacağız?
Sad 29
38/Sad 29
(Bu) sana indirdiğimiz/aktardığımız/anlattığımız bir kitaptır. Çok mübârek/bereketli/verimli (düşündürücü, ufku ve basireti açıcı!) Ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar!
Sad 30
38/Sad 30
SÜLEYMAN’ı da... Davud’a (evlât olarak) verdik. Ne güzel bir kul! Hep bize yönelirdi.
Sad 31
38/Sad 31
Hani, safkan koşu atları öğleden sonra ona sunulmuştu.
Sad 32
38/Sad 32
Ve demişti ki: “Gerçekten ben mal sevgisi (atları sevmek) ile meşgulken, Rabbimi anmaktan uzak kaldım.” Nihayet (atlar) perdenin arkasına girince;
Sad 33
38/Sad 33
“Onları bana getirin!” (dedi). Ayaklarını/bacaklarını ve boyunlarını sıvazlamaya başladı.
Sad 34
38/Sad 34
Ant olsun Süleyman’a yaptığının (zikrimizden/vahyimizden bir an bile uzak kalmasının) karşılığını verdik/tattırdık. Tahtının üzerinde (Süleyman’ı) bir ceset durumuna/kımıldayamaz hâle getirdik. Sonra o sağlığına kavuşup Bize tekrar yöneldi.
Sad 35
38/Sad 35
Dedi ki: “Rabbim, beni bağışla! Ve benden sonra, hiç kimseye nasip olmayacak bir mülk/krallık bana ver. Şüphesiz Sen, bütün isteklere (dualara) karşılık verensin.”
Sad 36
38/Sad 36
Biz de onun emrine, istediği yere emri ile yumuşakça akıp giden rüzgârı verdik.
Sad 37
38/Sad 37
Her bina ustasını, (Süleyman’a inci çıkarmak için), dalgıçlık yapan azılı suçlu tutukluları
Sad 38
38/Sad 38
ve zincirlere bağlı olan diğerlerini.
Sad 39
38/Sad 39
“İşte bu bizim bağışımızdır. Artık sen de (istersen) ver ya da (istersen) tut! Hesap yok” (dedik).
Sad 40
38/Sad 40
Şüphesiz ki, onun için Bizim katımızda bir yakınlık ve güzel bir dönüş yeri/ağırlanışı vardır.
Sad 41
38/Sad 41
EYYUB KULUMUZU da an/hatırla/anlat! Hani, Rabbine şöyle seslenmişti: “Şeytan beni zorluğa ve eleme/sıkıntıya uğrattı.”
Sad 42
38/Sad 42
“Ayağını yere vur! İşte yıkanılacak ve içilecek soğuk bir su” dedik.
Sad 43
38/Sad 43
Biz ona ailesini ve onlarla birlikte onların bir mislini lütfettik. Katımızdan bir rahmet ve akıl sahipleri için bir öğüt olmak üzere!
Sad 44
38/Sad 44
Ona: "Eline (yanında bulunan) bir tutam (ilâç kıvamına getirmek için şifalı) ot al, onu (elde ettiğin ilâcı yaralarının üzerine -fedrib ederek- üst üste sürerek/vura vura yedirerek tenine) sarıp bağla.[1] Günaha girme!”[2][*] dedik. Onu pek sabırlı bulduk. O ne güzel kuldu! Sürekli Rabbine yönelip başvururdu. ______________________ [1] “Ayette geçen (darb = ضرب) kelimesinin kök anlamı, bir şeyi bir şeyin üstüne vurma veya sabitlemedir (Müfredat). Hemen hemen her iş için kullanılan bu fiilin anlamı, vurulan veya sabitlenen şeye göre değişir (el-Ayn) [2] Ayette geçen “la tahnes (لَا تَحْنَثْ)” ifadesine, İsrailiyatın etkisiyle, tefsir ve meallerde; “Yeminini bozma!” anlamı verilmiştir. Oysa bu fiilin mastarı olan “hıns (حنث)” kelimesi Kur’an’da bir ayette daha geçer ve günah anlamında kullanılır (Vakıa 56/46). Sözlükler, “hıns” kelimesinin “günaha veya sıkıntıya girmek” anlamına geldiğini belirtmekle beraber, yeminle ilişkilendirilmesinin tali bir anlam olduğunu da ima ederler (Mekâyîs). Bu ifadeye “yeminini bozma!” anlamı vermek, Kur’an bütünlüğüne aykırıdır. [*] Eyyûb as.'a yapılan uyarının nedeni, hastalığı Allah’tan değil Şeytan’dan bilmesiydi. Günaha girme, derken Allah (daha iyi bilir) bu düşüncede olmasını kasdetmişti. Oysa, bir nebi olarak, Şeytan’ın insanlar üzerinde böyle bir etkisinin olmadığını aklından çıkarmamalıydı.
Sad 45
38/Sad 45
İBRAHİM kulumuzu, İshak’ı ve Yakub’u da an/hatırla! Güçlü ve ileri görüş sahibi kullarımızı!..
Sad 46
38/Sad 46
Gerçekten onlar, ahiret düşüncesiyle dolu/donanmış samimîlerden idi.
Sad 47
38/Sad 47
Gerçekten onlar Bizim katımızda seçilmiş, hayırlı kimselerdendir.
Sad 48
38/Sad 48
İSMAİL’i, Elyesa’ı ve Zülkifl’i de an! Hepsi de hayırlılardandır/iyilerdendir.
Sad 49
38/Sad 49
BU BİR hatırlatmadır/uyarıdır! Şüphesiz ki; aklını çalıştırıp korunup sakınanlar için, güzel bir gelecek/(dünyadan sonra) dönüş yeri vardır.
Sad 50
38/Sad 50
Kapıları kendilerine açılmış Adn[1] cennetleri; ______________________ [1] Sonsuz mutluluk ve esenlik yurdu.
Sad 51
38/Sad 51
orada koltuklara yaslanmış olarak birçok meyve ve içecek isterler.
Sad 52
38/Sad 52
Yanıbaşlarında (yumuşak huylu, sevgi dolu, tatlı) bakışlarını sadece kendilerine (eşlik / yoldaşlık ettikleri cennet arkadaşlarına) diken dişi varlıklar / huriler / uyumlu hizmetliler[1] vardır. ______________________ [1] Kadın-erkek, kişi ömür boyu yaşayacağı eşini bu ayete göre seçmeli. Yüce Allah bu ayette insana; dünyada huzurun, mutluluğun formülünü sunuyor; gözlerini yalnızca kendi eşlerine diken (sağda solda gözü olmayan ve aşırı isteklerle eşlerini boğmayan, geçim ehli) eşler anlamı olarak anlaşılabilir.
Sad 53
38/Sad 53
İşte hesap günü için size söz verilen şeyler bunlardır.
Sad 54
38/Sad 54
Şüphesiz ki bu Bizim rızkımızdır, bitip tükenmesi de yoktur.
Sad 55
38/Sad 55
İŞTE BÖYLE/bunlar gerçeklere inanan müminler içindir!.. Azgınlar için de elbette kötü bir dönüş yeri vardır.
Sad 56
38/Sad 56
Cehennem! İşte onlar orada kalacaklar, ne kötü bir barınaktır!
Sad 57
38/Sad 57
İşte böyle/inkârcılar artık tatsınlar onu; kaynar su ve irin![1] ______________________ [1] Yakıcı bir ümitsizlik, buz gibi bir karanlık şeklinde de ifade edilebilir.
Sad 58
38/Sad 58
O türden başka, çeşit çeşit (azap) daha vardır.
Sad 59
38/Sad 59
(Azdıranlara): “İşte şunlar da; körü körüne size uyan bu topluluk da, sizinle beraber cehenneme girecek” (denir). (Uyulanlar, uyanlara): “Onlar rahat yüzü görmesin, onlar mutlaka cehenneme atılacaklardır” (diyerek; onları yanlarında görmek istemeyeceklerdir).
Sad 60
38/Sad 60
(Uyanlar, uyulanlara) derler ki: “Hayır, aksine sizler; asıl siz rahat yüzü görmeyin! Bu azabı bize siz sundunuz. Bu ne kötü bir duraktır!”
Sad 61
38/Sad 61
“Rabbimiz!” diye yalvaracaklar; “Bizim buraya girmemize kim sebep olduysa, onun ateşteki azabını kat kat arttır.”
Sad 62
38/Sad 62
Ve ekleyecekler: “Bize ne oldu böyle? Kendilerini (dünyada) kötü/rezil/rüsvâ saydığımız o adamları görmüyoruz.
Sad 63
38/Sad 63
Onlar, alay konusu ettiklerimiz değil miydi? Yoksa şimdi, onları gözden mi kaçırdık?”
Sad 64
38/Sad 64
Şu cehennem ehlinin böyle birbiriyle çekişip tartışması, gerçeğin ta kendisidir.
Sad 65
38/Sad 65
DE Kİ: “Ben sadece bir uyarıcıyım. Bir olan, mutlak otorite sahibi Allah dışında, hiçbir İlâh yoktur.
Sad 66
38/Sad 66
Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbidir, üstün olan bağışlayandır.”
Sad 67
38/Sad 67
De ki: “O pek büyük ve çok önemli bir haberdir (Kur'an'ın bildirdiği ve alay ettiğiniz şeyler tamamen gerçektir.)[1] ______________________ [1] Bu ayette geçen O BÜYÜK HABER nedir?! Nebe Suresi ilk 5 ayetine bakalım: 1. BİRBİRLERİNE neyi sorup duruyorlar; 2. o büyük haberi? 3. Üzerinde anlaşamadıkları şeyi mi? 4. Kesinlikle, ileride bilecekler. 5. Kesinlikle, ileride bir kez daha bilecekler! Buradaki “büyük haber”den maksat, Resûlullah (s.a.s.)’in nübüvveti, bilhassa ona indirilen Kur’an ve onun son derece tesirli bir üslupla tekrar tekrar bildirdiği kıyâmet haberidir. Herkesin iman ve amelinin sorulacağı âhiret günüdür. “De ki: “O pek büyük ve çok önemli bir haberdir (Kur'an'ın bildirdiği ve alay ettiğiniz şeyler tamamen gerçektir.)” (Sād 38/67) âyeti ise, bu büyük haberin Kur’an olduğuna işaret eder. Kur’an peyderpey inmeye başladığı zaman imandan nasibi olanlar ona inanıyor, inanmayanlar ise birbirlerine ve etraflarına sorup duruyor, “Kulağımıza gelen bu şeyler neyin nesidir? Muhammed Nebi (Allah'tan haber aldığını söyleyip aldığı haberleri ileten biri) mi olmuş? Tevhide ve âhirete imana mı çağırıyormuş? Hele o kıyâmetin / saatin haberi de nedir? Ölüler dirilecek, herkes yaptıklarından hesaba çekilecekmiş, öyle mi? Bir de parmak izlerimize kadar yeniden yaratılacak mışız öyle mi?!” diyorlardı. Herkes bir şey söylüyor, kimi tamamen inkâr, kimi tereddüt ediyordu. İşte burada onların, Kur’an ve nübüvvet gibi iki mühim hâdise karşısında içine düştükleri ihtilaf ve kafa karışıklığı canlı bir tablo halinde tasvir edilmektedir. Halbuki hiç de ihtilaf etmelerine gerek yoktu. Çünkü yakında Kur’an’ın verdiği her haberin, hususiyle kıyâmetin kesin bir gerçek olduğunu bileceklerdi. Zira, şimdi beyân edileceği üzere gözümüzün önünde cereyan eden muazzam varlık ve hâdiseleri yaratan Allah, söz verdiği üzere kıyâmeti koparıp âhiret hayatını getirmeye de elbette güç yetirecektir.
Sad 68
38/Sad 68
(Ama), siz ondan yüz çeviriyorsunuz.
Sad 69
38/Sad 69
(Ey Nebi, Ey Muhammed ve Ey Mümin Kişi onlara şunu da söyle): Benim hiçbir bilgim yoktu Mele-i A’la / Yüceler Meclisi / Melekler Topluluğu[1] (kendi aralarında) tartışırlarken.[2] ______________________ [1] Mele-i A’la’ya farklı anlamlar verenler de olmuştur, biz iki anlam ile yetindik. [2] İnsanın yaratılışına dair ileri sürdükleri düşünceleri ilâhi huzurda tartıştıkları âna gönderme vardır. Bu ayet okunduğu zaman yukarıdan gelen konu bütünlüğünden / bağlamından yani 65. ayetten itibaren akılda tutulmaz ve ele alınmazsa sapkın anlayışa da düşülebilir. Nitekim sosyal medya ortamlarında pek çok sapkın akım bu konuda tevil ile haddi aşmışlardır. Haşa burada Allah; Meleklerine danışmış, danışıyor gibi söylem üretmektedirler. Oysa burada konuşan Allah'ın Nebi ve Rasûlü Muhammed as.'dır. Bugün de yalnız Allah'a iman edip salih amel üzere yaşayan müminler sapkın iddialarda bulunanlara aynı cevabı verirler, vermektedirler! Bu vb. sapkın anlayışa sahip olanlar maalesef HALİFE kavramına Allah'ın yeryüzündeki TEMSİLCİSİ olarak yorumlayanlardır. Genelde şirk sistemi olan tasavvuf ehli buna meyletmişlerdir. Gerek yeryüzünde ve gerek gökyüzünde Allah'ın yarattığı bir varlık / yaratık O'nu temsil edemez, O'nun temsilcisi olamaz. Bu şirk zihniyet kaynaklı bir görüştür, kendilerini (efendilerini, şeyhlerini, gavslarını) meşrulaştırmak adına. Aslında demiş oluyorlar ki: Yeryüzünde Allah'ın temsilcileri / ortakları biziz (haşa). Yüceler Meclisi, Melekler Topluluğunun şu Ayette Allah'a olan bağlılıkları açıkça görülmektedir Bkz. Bakara 2/30 'un devamı olan Bakara 32 'de; ~ (İblis’in bu itirazına karşılık Meleklerin hepsi): “Seni her şeyden tenzih ederiz/bütün eksikliklerden uzak tutarız. Senin bize öğrettiğinden / yaratılışımıza kodladığından başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Şüphesiz Sen her şeyin hikmetini (gerçeğini) bilensin” dediler.
Sad 70
38/Sad 70
Bana, sadece apaçık bir uyarıcı olduğum vahyolunuyor.”
Sad 71
38/Sad 71
HANİ, Rabbin meleklere demişti: “Gerçekten Ben, çamurdan / balçıktan bir beşer[1] yaratacağım. ______________________[1] Kur’an’da yer alan “Beşer” ve “İnsan” kavramları her ne kadar eş anlamlı gibi görünseler de ilgili ayetler incelendiğinde farklı bağlamlarda kullanıldıkları göze çarpar. Kavramlar arasındaki ortak nokta ise ikisinin de aynı varlığı ifade etmeleridir. Rabbimiz, “kurumuş, yıllanıp kokuşmuş kara balçıktan” yarattığını ifade ettiği Adem için birbirini takip eden ayetlerde hem “insan” hem de “beşer” kavramlarını kullanıyor. Bu da Adem’in ve onun türünün yaratılış itibariyle bu iki vasfı taşıdığını gösterir. Bu vasıflar arasındaki farkın ne olduğunu da ilgili diğer ayetlerden öğreniyoruz. a) Beşer Kur’an, insan türüyle ilgili fizyolojik yapısı bağlamında bir şey söyleyeceği zaman “beşer” kavramını kullanmaktadır. Örneğin Yusuf’un (a.s) güzelliği karşısında ellerini kesen kadınlar onun bir “beşer” olamayacağını söylüyorlardı. (12/31) İnsanüstü bir varlık olduğuna gönderme yapıyorlardı da diyebiliriz. Allah’ın elçileri de gönderildikleri toplumlarda “yeme-içme” gibi fizyolojik bazı özelliklerinden dolayı dışlanmışlardır. Zira toplumlar kendileri gibi etten kemikten bir beşer değil, bir melek talep ediyorlardı. İlgili bazı ayetler (23/33-34), (17/95-96). Ölümlü bir varlık olarak yaratılmış olmamız da biyolojik yapımızla ilişkilidir. Rabbimiz bu gerçeği ifade ederken “beşer” kavramını kullanmaktadır (21/34). b) İnsan “İnsan” kavramının geçtiği ayetlerde insan türünün sosyal bir varlık olması özelliğinden bahsedilmektedir. Mesela, Rabbimiz insana öğrettiği şeylerden bahsederken bu kavramı kullanmaktadır (96/5), (55/3-4). İnsanın özgür iradesiyle ortaya koyduğu davranışlarla ilgili de bu kavram kullanılır (103/2-3), (96/6-7). Ayetlerde “sorumluluk ve imtihan” söz konusu olduğunda yine “insan” kavramı devreye girmektedir (33/72), (76/2). İnsanın ahiretteki durumuyla ilgili ayetlerde de bu kavram kullanılır (79/34-35), (75/10), (89/23). Sonuç olarak, ayetlerde “beşer” kavramı, insanın etten kemikten bir varlık olması bağlamında kullanılırken; “insan” kavramı irade ve sorumluluk sahibi sosyal bir varlık olması bağlamında karşımıza çıkmaktadır. Fakat başta ifade ettiğimiz gibi beşer de insan da farklı iki varlığın değil; aynı varlığın iki ayrı vasfıdır / özelliğidir. Bir bebek, anne karnında nasıl oluşur? Bir damla sudan nutfe'ye, nutfeden bebeğin oluşum sürecine kadar olan zaman diliminin muhteşem bir animasyon video çalışması. Bu 3 videoyu da izlemenizi tavsiye ederiz. https://www.youtube.com/watch?v=n04SrkJwrk8 İnsanın / Bebeğin oluşumu ve Anne karnından hafta hafta Bebeğin gelişimi. https://www.youtube.com/watch?v=1UN63UpIfxM Allah insanı çamurdan yarattı ne demek?! İnsana lazım olan bütün herşeyi topraktan çekiyor Allah! https://www.youtube.com/shorts/RdVVeaDpb4s
Sad 72
38/Sad 72
Onu şekillendirdiğim ve ona (onun için yarattığım) ruh[u] yüklediğim / üflediğim zaman[1] siz derhal onu tanıyın /benimseyin / onun için kurduğum sisteme destek verin.[2] ______________________ [1] Allah’ın devesi sözcüğü ile Allah’ın ruhu sözcüğü birbirine benzer sözcüklerdir. Evimden, devemden, ruhumdan, arabamdan vb. sözcükler ne ifade ediyor? Ev, deve, ruh, araba, sahibinden ayrı varlıklardır. Bunun gibi ruh da sahibi olan Allah’tan ayrı bir yaratıktır. Allah, önce ruhları yaratıyor, sonra bedenleri. Yaratılan bedene ise, daha önceden yaratılmış olan ruh üfleniyor/yükleniliyor, insanın ruhu ile bütünleştiriliyor da denilebilir. Allah’ın Adem için önceden yarattığı ruhu -Adem’e bir şeref olarak- Adem’in bedenini yarattıktan sonra Allah; Adem’in ruhunu üflüyor/yüklüyor/birleştiriyor, yani; ruh ile bedenini bütünleştiriyor. En doğrusunu Allah bilir! Bu. ayetler özellikle Tasavvufçular tarafından manâ ihlâline uğratılmış, şöyle ki: “Allah, Adem’e bizzat kendine ait ruhundan üfledi” manâsını vererek; bu vb ayetlere, Allah’ın yarattığı kullarını çıkar amaçlı ilâhlaştırmışlardır. Daha açık bir ifadeyle Efendileri/Şeyhleri, (güya) Evliyâları insanlar nezdinde yarı ilâh hâline getirmişler ve onlara kulluk yapmalarını (etraflarında toplanmalarını) sağlamışlardır. Oysa Veli/Evliyâ kavramları asıl/gerçek manâsından çıkartılarak yine kendileri tarafından kurumsallaştırılmıştır. Dolayısıyla Kur’an’a göre her mümin aynı zamanda evliyâdır/velidir/Allah’a dosttur/yakındır, zıddı ise; EVLİYA'ÜŞ-ŞEYTAN yani Şeytana dost/Şeytanın dostları/arkadaşları/yakınları anlamında olup Allah'a düşman olanlardır/Allah’tan uzak olanlardır. Evliyâ ise Veli kavramının çoğulu, dostlar anlamına gelmektedir. Bu inanış kesinlikle şirktir ve Allah katında asla affı yoktur. Her türlü boşaltım sistemine sahip (aciz kuldan) birine Yüce Allah’ın vekillik/halife[temsilci]lik, ilâhlık/ortaklık vermesi asla Allah’a yakışmaz. İnsan için yarattığı ruhu kişinin bedeniyle bütünleştirmiştir, o kadar! Böyle iman edilmesinde insanın ahireti/hesap günü için bizzat kendi faydasınadır. Tasavvuf ehli Şeyhini/Evliyâsını kutsamak için Allah’a böyle bir iftira atmışlardır. Görüşümüzde isabetliysek bu Yüce Rabbimizden bir lûtuftur/ikrâmdır! Hatalıysak O’ndan af/özür dileriz! [*] Pek çok Meal Sahibi genelde 'secde edin' olarak verirler. Biz 'siz derhal onu tanıyın/benimseyin/onun için kurduğum sisteme destek verin' olarak manâlandırmayı uygun gördük. Saygıyla eğilme, selâmlama anlamlarını da içerir. Bkz.: Secdenin kök anlamı eğilmedir (Müfredat). [2] Kur’an bütünlüğünde düşünecek olursak: Allah’ın bir insana/yarattığı bir varlığa secdeye davet etmesi düşünülemez! O’nun emriyle/emrine binaen secde şu manâya gelebilir; “Ona/Adem’e secde etmek/Adem’i tanımak; Bana secde etmektir/beni tanımak gibidir!” Bu ve bundan sonra ‘ÇEVİRİ/MEAL’ boyunca gelecek bu gibi hitapları böyle algılamakta fayda mülâhaza ediyorum! Aynı şekilde bazı ayetlerde, Muhammed sav. için kullanılan “Kim Rasûl’e itaat ederse, Allah’a itaat etmiş olur” (Bkz. Nisa: 80; Al-i İmran: 32, 132; Maide: 92; Enfal: 1, 20, 46; Nur: 54; Muhammed: 33) ifâdelerinde; bir yerde yeni inşa ettiği/şekillendirdiği/yarattığı varlığı, diğerinde ise Resûlünü tanımalarını istiyor gibidir! _____________________ ADEM AS.'IN YARATILIŞI İLE İLGİLİ AYETLER LİNKİ; Yukarıdaki ayette şöyle bir parantez koymuştuk: (Allah ilk/sıfır yaratılışın devamı olarak bugün) diye. Biz parantezleri konuyla ilgili Kur'an Bütünlüğünde geçen ayetlerden alıp koyduk ki; İlköğretim, Ortaöğrenim ve Lise Seviyesindeki kardeşlerimiz konuyla ilgili bağlantıyı daha rahat kurabilsinsinler. Aynı zamanda Kur'an Kültürüyle henüz yeni tanışan bütün insanları düşünerek koyduk. Zaten Mealimiz: KELİME KELİME, MOTOMOT yani bir Çeviri/Meal değil biliyorsunuz, nedir peki: KUR'AN'IN KUR'ANCA ANLAM OKUYUŞU diye sunduk bu yüzden. Bkz. Bakara 2/30; İsa'nın Yaratılışta durumu Adem'n durumu gibidir olarak gelen Ayeti Al-i İmran 59; Araf 7/189; Müminûn 23/12; 25/Furkân 54; 32/Secde 7; 35/Fâtır 11; 37/Saffât 11; 38/Sâd 71; 38/Sâd 72; 40/Mü’min 67; 53/Necm 32.
Sad 73
38/Sad 73
Bütün melekler hemen topluca (emrime itaat edip) selâmladılar/onu tanıyıp yaratılışını saygı ile karşıladılar.
Sad 74
38/Sad 74
Yalnız İblis[*] hariç! (O) büyüklendi ve kâfirlerden (gerçeği gizleyerek emrime karşı gelenlerden) oldu. ______________________ [*] İblis; kötülüğün/kötülerin/şeytanların babasıdır, yani bir başka deyimle kötülüğün temsilcisidir. İnsan için büyük bir saldırgan ve saptırıcı/yoldan çıkarıcı bir düşmandır.
Sad 75
38/Sad 75
(Allah) dedi ki: “Ey İblis! Kendi kudretimle (anasız-babasız hiç yoktan) yarattığımı tanımaktan/iyi karşılamamaktan seni alıkoyan nedir? Büyüklendin mi? Yoksa yücelerden mi oldun?” ______________________ [*] İblis; kötülüğün/kötülerin/şeytanların babasıdır, yani bir başka deyimle kötülüğün temsilcisidir. İnsan için büyük bir saldırgan ve saptırıcı/yoldan çıkarıcı bir düşmandır.
Sad 76
38/Sad 76
Dedi ki: “Ben ondan daha hayırlıyım/iyiyim/üstün özelliklere sahibim; beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın.”
Sad 77
38/Sad 77
(Allah) buyurdu ki: “Oradan çık! Kovuldun sen artık.
Sad 78
38/Sad 78
Şüphesiz, hesap gününe kadar lânetim senin üzerindedir.”
Sad 79
38/Sad 79
(İblis) Dedi ki: “Rabbim! O zaman bana, bunların tekrar diriltilecekleri güne kadar yaşamam için mühlet[1] ver[2].” ______________________ [1] Bu ayetten Meleklerin de ömürlü varlıklar olduğu ancak bazılarına kıyâmet (mezardan kalkış) gününe kadar yaşama hakkı tanındığı anlaşılıyor. Bizim Mealin özelliklerinden bir tanesi de farklı yerlerde geçen Arapça benzer kelimelerden olan (Feenzirni: Ertele, tehir et, mühlet, fırsat ver gibi) kelimeleri demek istiyorum. İblis; Rabbim beni hemen yok etme/öldürme şeklinde talepte bulunuyor, Allah ta kabul ediyor. Bu vd. pek çok kelimeyi farklı Türkçe kelimelerle ifâde ettik/verdik ki, okuyucularımızın Arapça-Türkçe, Türkçe-Arapça kelime hazinelerine de katkıda bulunalım. [2] A’raf 7/14, Hicr 15/36. (Bağlantı linki aşağıdadır).
Sad 80
38/Sad 80
(Allah) buyurdu ki: “Haydi sen mühlet verilen[ölümü ertelenen]lerdensin.
Sad 81
38/Sad 81
(Kesin bilgiyle bilinen) o malûm gün[1] (kıyâmet günü) gelinceye kadar (yaşamına son verilmeyecek/öldürülmeyeceksin)[2].”______________________[1] Yeniden dirilen insana, ölümle dirilmesi arasında geçen süre, göz açıp kapayacak kadar hatta daha da az gelir (Nahl 16/77, Kamer 54/50). İblis, en son ölen canlı dahi olsa o da aynı şeyi hissedecektir. [2] En son canlının öleceği güne kadar (Hicr 15/38).
Sad 82
38/Sad 82
(İblis) dedi ki: “Senin izzetine yemin ederim ki, onların tümünü mutlaka azdıracağım.
Sad 83
38/Sad 83
Ancak onlardan samimî olan/muhlis kulların hariç!”
Sad 84
38/Sad 84
(Allah) buyurdu ki: “İşte bu gerçektir ve Ben gerçeği söylerim.
Sad 85
38/Sad 85
Ant olsun ki cehennemi, sen ve onlardan sana uyan kimselerin tümüyle doldururum.”
Sad 86
38/Sad 86
DE Kİ: “Ben, buna (tebliğime) karşılık sizden bir ücret istemiyorum. Ve kendiliğimden, (sizlere) bir yükümlülük yükleyenlerden de değilim.
Sad 87
38/Sad 87
Bu (Kur’an) evrendekiler için, yalnızca bir uyarıdır/hatırlatmadır/öğüttür.
Sad 88
38/Sad 88
Gerçekten, onun (Kur’an’ın) verdiği haberin doğruluğunu, yakında anlayacaksınız/bileceksiniz!”

Sad 1

← Kamer 55
Sad 1
Sad 2 →

Sâd.[*]

ANT OLSUN öğüt dolu Kur’an’a!

_____________________
[*] Bu harflere huruf-u mukattaa /birbiri ile bağlantısı kesilmiş harfler denir. Bunların Nebîmize sorulmamış olması, bilinen bir anlamının olduğunu gösterir. Yoksa müşrikler bunu dillerine dolar, Nebîmizi sürekli rahatsız ederlerdi. Bununla ilgili sorular, İslam’ın Arap yarımadası dışına yayılmasından sonra başlamıştır.

Bu harflerle başlayan yirmi dokuz sureden yirmi beşinde Kur’an’a, dördünde de önemli konulara vurgu yapılıyor olmasından, onların dikkatleri toplama görevi yaptığı anlaşılır. Türkçede böyle bir kullanım yoktur.

← Kamer 55
Sad 1
Sad 2 →
Kategoriler Sad

Sad 8

← Sad 7
Sad 8
Sad 9 →

Kur’an/Zikir/öğüt aramızdan ona mı indirildi?” Doğrusu onlar, öğüdümden/zikrimden/Kur’an’dan kuşku duymaktadırlar. Hayır, onlar henüz azabımı tatmadılar.

← Sad 7
Sad 8
Sad 9 →
Kategoriler Sad

Sad 20

← Sad 19
Sad 20
Sad 21 →

Onun otoritesini böylece pekiştirmiştik/güçlendirmiştik. Ona hikmet/bilim (tabiattaki varlıklardan/madenlerden yararlanma bilgisi) ve isabetli söz/hüküm/karar verme gücü (davaları karara bağlama kabiliyeti) vermiştik.

← Sad 19
Sad 20
Sad 21 →
Kategoriler Sad

Sad 22

← Sad 21
Sad 22
Sad 23 →

Davud’un yanına girmişlerdi de o onlardan ürkmüştü. Dediler ki: “Korkma! Biz iki davacıyız. Birimiz ötekinin hakkını çiğnedi. Aramızda hak ile hüküm / isâbetli karar ver. Kararında adaletsizlik etme! Bizi doğru yola / anlayışa yönelt.”

← Sad 21
Sad 22
Sad 23 →
Kategoriler Sad

Sad 24

← Sad 23
Sad 24
Sad 25 →

(Davud) dedi ki: “Kendi koyunlarına katmak için senin koyununu istemekle, sana haksızlık yapmış/zulmetmiştir. Zaten karıştıranların (yakınların/ortakların) çoğu, birbirlerine haksızlık ederler. İman edenler ve salih amel/hayata katkı sağlayanlar/faydalı işleri en iyi şekilde yapanlar hariç! Ama, onlar da pek az!” Davud; (birden, geçmişte yaptığı bir hatadan dolayı), kendisini ikaz ettiğimizi sandı! Hemen Rabbinden bağışlanma diledi. Ve rüku’a vardı/eğildi ve (tövbe ederek O’na) yöneldi.

← Sad 23
Sad 24
Sad 25 →
Kategoriler Sad

Sad 26

← Sad 25
Sad 26
Sad 27 →

(Davud’a şöyle dedik): “Ey Davud! Biz seni bu topraklarda (yeryüzünde) halife[1] / öncekilerin yerine geçirip yönetici yaptık. Öyleyse insanlar arasında hak / adalet ile hükmet ve keyfe / hevâya uyma yoksa seni Allah’ın yolundan saptırır.” Şüphe yok ki Allah’ın yolundan sapanlara ise hesap gününü umursamadıklarından[2] dolayı çok çetin / şiddetli bir azap vardır.[3]

______________________
[1] Halife / Halifeler: Birbirlerinin yerine bir şekilde geçenler olarak ilk etapta anlamakta fayda var. Yönetici olarak ta karşımıza çıkar. Davud as.’ı yeryüzünde halife / yönetici yaptık, der örneğin. Fakat bir başka anlam olarak ta (insan) muhalif bir varlık olarak karşımıza çıkıyor. En başta kendisini yaratana muhalif oluyor. Allah’ın emri olan: Şu ağaca yaklaşma, dediği hâlde bu emrini çiğniyor. Daha sonra insanın bir başka insanlarla ihtilâf etmesi, birbirlerine muhalif olmaları, birbirlerinin yerine / koltuğuna göz dikmeleri, birbirinin ayağını kaydırması vs. pek şekilde örneklendirebiliriz.

[2] Ayetin metninde ‘unutma’ kelimesi geçmektedir. Ancak bu gerçek unutma değil unutmuş gibi davranmadır; biz daha uygun olan bir kelimeyi tercih ettik: Umursamadıklarından dolayı, dedik. Çünkü Allah, kimseyi unuttuğu şeyden sorumlu tutmaz (Bakara 2/286).

[3] Çok çetin/şiddetli anlamı verdiğimiz kelime, “sıkıca bağlı” anlamındaki (شديد) şedîd’dir. Allah’ın verdiği ceza, kulun fiiline bağlıdır (En’âm 6/160). Hesap gününü unutanların cezası da o gün unutulmak olur (Casiye 45/34-35).

← Sad 25
Sad 26
Sad 27 →
Kategoriler Sad

Sad 28

← Sad 27
Sad 28
Sad 29 →

Yoksa iman edenleri ve iyi işler yapanları, yeryüzünde fesat / karışıklık çıkaranlar gibi mi tutacağız? Yahut korunup sakınanları, yoldan çıkan / suçlular gibi mi tutacağız?

← Sad 27
Sad 28
Sad 29 →
Kategoriler Sad

Sad 29

← Sad 28
Sad 29
Sad 30 →

(Bu) sana indirdiğimiz/aktardığımız/anlattığımız bir kitaptır. Çok mübârek/bereketli/verimli (düşündürücü, ufku ve basireti açıcı!) Ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar!

← Sad 28
Sad 29
Sad 30 →
Kategoriler Sad

Sad 34

← Sad 33
Sad 34
Sad 35 →

Ant olsun Süleyman’a yaptığının (zikrimizden/vahyimizden bir an bile uzak kalmasının) karşılığını verdik/tattırdık. Tahtının üzerinde (Süleyman’ı) bir ceset durumuna/kımıldayamaz hâle getirdik. Sonra o sağlığına kavuşup Bize tekrar yöneldi.

← Sad 33
Sad 34
Sad 35 →
Kategoriler Sad

Sad 44

← Sad 43
Sad 44
Sad 45 →

Ona: “Eline (yanında bulunan) bir tutam (ilâç kıvamına getirmek için şifalı) ot al, onu (elde ettiğin ilâcı yaralarının üzerine -fedrib ederek- üst üste sürerek/vura vura yedirerek tenine) sarıp bağla.[1] Günaha girme!”[2][*] dedik. Onu pek sabırlı bulduk. O ne güzel kuldu! Sürekli Rabbine yönelip başvururdu.

______________________
[1] “Ayette geçen (darb = ضرب) kelimesinin kök anlamı, bir şeyi bir şeyin üstüne vurma veya sabitlemedir (Müfredat). Hemen hemen her iş için kullanılan bu fiilin anlamı, vurulan veya sabitlenen şeye göre değişir (el-Ayn)

[2] Ayette geçen “la tahnes (لَا تَحْنَثْ)” ifadesine, İsrailiyatın etkisiyle, tefsir ve meallerde; “Yeminini bozma!” anlamı verilmiştir. Oysa  bu fiilin mastarı olan “hıns (حنث)” kelimesi Kur’an’da bir ayette daha geçer ve günah anlamında kullanılır (Vakıa 56/46). Sözlükler, “hıns” kelimesinin “günaha veya sıkıntıya girmek” anlamına geldiğini belirtmekle beraber, yeminle ilişkilendirilmesinin tali bir anlam olduğunu da ima ederler (Mekâyîs). Bu ifadeye “yeminini bozma!” anlamı vermek, Kur’an bütünlüğüne aykırıdır.

[*] Eyyûb as.’a yapılan uyarının nedeni, hastalığı Allah’tan değil Şeytan’dan bilmesiydi. Günaha girme, derken Allah (daha iyi bilir) bu düşüncede olmasını kasdetmişti. Oysa, bir nebi olarak, Şeytan’ın insanlar üzerinde böyle bir etkisinin olmadığını aklından çıkarmamalıydı.

← Sad 43
Sad 44
Sad 45 →
Kategoriler Sad
← Kamer SÂD A‘râf →
← Arama Sonuçlarına Dön