Akıl ve Bilim Işığında Kur'an'ın Kur'an ile Meal ve Tefsiri

Abese 19

80/Abese 19
Nutfeden; eril ve dişil üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu oluşan zigottan onu yarattı. Onu biçimlendirdi. (Zigot, biri anneden [oosit], biri babadan [sperm] gelen iki eşey hücresinin birleşmesi [fertilizasyon] sonucu oluşan diploit hücre; zigot, gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur.)
مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
Min nutfetin halekahû fekadderahû.

📖 Alternatif Anlatımlar

Aynı ayeti üç farklı anlatımla keşfedin.

Kısa ve Öz Anlatım

Bu ayet, insana yöneliş ve vahyin hatırlatması konusunda şu ifadeyi öne çıkarır: Nutfeden; eril ve dişil üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu oluşan zigottan onu yarattı. Onu biçimlendirdi. (Zigot, biri…

Açıklayıcı Anlatım

Ayetin kendi ifadesi şöyledir: «Nutfeden; eril ve dişil üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu oluşan zigottan onu yarattı. Onu biçimlendirdi. (Zigot, biri anneden [oosit], biri babadan [sperm] gelen iki eşey hücresinin birleşmesi [fertilizasyon] sonucu oluşan diploit hücre; zigot, gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur.)». Burada söylenenler, insana yöneliş ve vahyin hatırlatması bağlamında anlaşılmalıdır. Açıklamanın sınırı ayetin açık sözleridir; metnin bildirmediği ayrıntılar eklenmemelidir.

Detaylı Anlatım

Bu ayette geçen «Nutfeden; eril ve dişil üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu oluşan zigottan onu yarattı. Onu biçimlendirdi. (Zigot, biri anneden [oosit], biri babadan [sperm] gelen iki eşey hücresinin birleşmesi [fertilizasyon] sonucu oluşan diploit hücre; zigot, gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur.)» ifadesi, surenin insanlar arasında değer ölçüsünün sorgulanması eksenindeki akışıyla birlikte okunabilir. Öncelikle ayetin doğrudan söylediği anlam korunmalıdır. Ardından önceki ve sonraki ayetlerle ilişkisi değerlendirilerek insana yöneliş ve vahyin hatırlatması hakkında hangi yönün öne çıkarıldığı araştırılabilir. Böyle bir okuma, ayette bulunmayan olayları veya kesin hükümleri metne yüklememeyi gerektirir.

📌 Ayetin Verdiği Mesaj
Ayet, insanın yaratılış başlangıcını ve biçimlendirilmesini hatırlatarak kendi varlığı üzerinde düşünmesini sağlar. Önceki ayette sorulan “hangi şeyden yaratıldı?” sorusunu cevaplar; insanın başlangıcının kendi gücüyle değil, yaratılıp belirlenmiş bir süreçle gerçekleştiğini bildirir.

📙 Ayetin Öğrettikleri

Ayet, önceki ayette sorulan yaratılış sorusuna doğrudan cevap verir. İnsan bir nutfeden yaratılmış, ardından biçimlendirilmiştir. Böylece insanın yaratılmış bir varlık oluşu açıkça hatırlatılır. Bugünkü bedensel yapısına ve imkânlarına ulaşan insanın kendi başlangıcını unutmaması, pasajdaki nankörlük eleştirisini anlamlandırır.

Meal, nutfeyi eril ve dişil üreme hücrelerinin birleşmesiyle oluşan zigot olarak açıklar. Ayetin devamındaki ifade ise yaratılışın ölçülü bir biçimlendirmeyle sürdüğünü bildirir. Başlangıçtan biçimlenmeye uzanan süreç, insanın varlığının gelişigüzel değil, belirlenmiş aşamalar içinde meydana geldiğine dikkat çeker.

Kur’an’ın başka ayetlerinde de insanın nutfe aşamasından söz edilir. Kıyamet suresi insanın bir zamanlar küçücük bir nutfe olduğunu hatırlatır. Böylece kendi kökenini hatırlayan insan, bugünkü durumunu mutlak bağımsızlığının kanıtı sayamaz. Abese suresinin devamı yaratılıştan hayat yoluna, ölüme ve yeniden dirilişe geçer.

⁉️ Bu ayet üzerinde tefekkür ettiğinde hangi anlam kapıları açılıyor ve bu ilâhî mesaj hayatında hangi yönü aydınlatıyor?

📘 Ayetin Kavram Analizi

▷ نُّطْفَةٍ ~ Okunuşu: Nutfetin
Kökü: ن ط ف, Yazılışı: N-T-F
Temel Anlamı: Az miktardaki sıvı, damla; insanın yaratılış başlangıcıyla ilgili kullanımlarda üreme sürecinin ilk aşamasını ifade eden kavram.
Kur’an’daki Anlamı: Bu ayette insanın yaratılışının başlangıç aşamasını bildirir; meal bu ifadeyi üreme hücrelerinin birleşmesi sonucu oluşan zigot açıklamasıyla aktarır.
▷ خَلَقَهُۥ ~ Okunuşu: Halekahû
Kökü: خ ل ق, Yazılışı: H-L-K
Temel Anlamı: Yaratmak, meydana getirmek; bir varlığı belirli ölçü, özellik ve oluş içerisinde varlığa çıkarmak.
Kur’an’daki Anlamı: Ayette insanın nutfeden kendi kendine meydana gelmediğini, Allah tarafından yaratıldığını bildirerek insanın başlangıcını doğrudan yaratma fiiliyle ilişkilendirir.
▷ فَقَدَّرَهُۥ ~ Okunuşu: Fekadderahû
Kökü: ق د ر, Yazılışı: K-D-R
Temel Anlamı: Ölçmek, belirlemek, bir şeyi miktarı, sınırı veya özellikleri bakımından belli bir ölçüye göre düzenlemek.
Kur’an’daki Anlamı: Bu ayette insanın yaratılışının ardından ölçülü biçimde belirlenmesini ve biçimlendirilmesini ifade ederek yaratılıştaki düzen ve belirlenmişliği vurgular.

📗 Bağlantılı Ayetler

80/Abese 18
📖 «Hangi şeyden onu yarattı?»
~ Ana ayetin doğrudan öncesindeki bu soru, insanı yaratılış başlangıcını düşünmeye yöneltir; ana ayet ise nutfeden yaratılmayı ve biçimlendirilmeyi bildirerek cevabı verir.
75/Kıyamet 37
📖 «O bir zamanlar ana rahminde, küçücük bir nutfe değil miydi?»
~ İnsan yaratılışının nutfe aşamasını başka bir bağlamda yeniden hatırlatarak ana ayette bildirilen başlangıcın insanın kendi varlığı üzerinde düşünmesi gereken bir gerçek olduğunu gösterir.
80/Abese 20
📖 «Sonra yolu ona kolaylaştırdı.»
~ Ana ayette yaratma ve biçimlendirme anlatıldıktan sonra insanın hayat sürecindeki sonraki aşamaya geçilir; böylece yaratılış başlangıcı devam eden bir düzen içinde ele alınır.

📕 Ayetten Çıkarılan Hükümler

a) Emir: Ayetin lafzında doğrudan bir emir bulunmaz. Önceki soruyla birlikte okunduğunda insanı kendi yaratılış başlangıcını, nutfeden meydana gelişini ve biçimlendirilmesini düşünmeye yöneltir.

b) Yasak: Ayette açık bir yasak cümlesi bulunmaz. Bu nedenle bağımsız bir yasak hükmü çıkarılamaz; yaratılış gerçeği önceki ayetteki nankörlük eleştirisinin bağlamında anlatılır.

c) Tavsiye: İnsanın bugünkü imkânlarını değerlendirirken kendi yaratılış başlangıcını unutmaması, nutfeden yaratılıp biçimlendirildiğini düşünmesi ve varlığını bağımsız görmemesi ayetin bağlamıyla uyumludur.

d) Bilgilendirme: Ayet, insanın nutfeden yaratıldığını ve ardından biçimlendirildiğini bildirir. Böylece önceki ayette sorulan yaratılış sorusuna açık ve doğrudan bir cevap verilmiş olur.

📝 Tefekkür Notu
Bu ayet bana, bugün sahip olduğum bedenin ve imkânların başlangıcını hatırlatıyor. Çok küçük bir yaratılış aşamasından geçerek biçimlendirilmiş olmam, kendimi bağımsız ve yeterli görmemem gerektiğini düşündürüyor. Kendi oluşum üzerinde düşünmek, varlığın değerini ve bana verilmiş hayatın anlamını yeniden fark ettiriyor.

______________________
[*] Embriyo ve Zigot hakkında detay bilgi için Bkz. Wikipedia İnternet Ansiklopedisi;
http://tr.wikipedia.org/wiki/Embriyo
https://tr.wikipedia.org/wiki/Zigot

Kur’an, insan hayatının orijini meselesinde, insanın süreç olarak “varoluşuna dikkat çeker. Farklı aşamalarda gerçekleşen bu varoluş yolculuğu, Adem için üç temel durakta incelenebilir. Bunlardan ilki, turâb (toprak) aşamasıdır ki bu, yaratılışın temel malzemesidir. Sırada ise insan organizmasının mayasını oluşturacak çamurdan süzülen öz vardır. Canlı hücrenin, ondan da doku ve organların yaratıldığı tesviye ise ayrı bir yaratılış mucizesidir ve bu mucize ilahî nefhâ ile taçlandırılır. Benzeri bir yaratılış öyküsü diğer insanlar için de gerçekleşmektedir. Biyolojik varlığın ilk aşaması olan nutfe, çoğu yerde yetersiz ve kimi zaman da yanlış karşılıklarla çevrilmektedir. Dölleyici sperm, zigot ve embriyo gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu tespit ettiğimiz bu safha, -çamurdan süzülen özde olduğu gibi- biyolojik varlığın esasını oluşturur. ‘Alaka’nın “rahim duvarına yapışmış embriyo” olarak açıklanması da bu tashihi tamamlayıcı kılmaktadır. Mudğa aşaması ise henüz bir insan şeklini andırmayan ve fakat doku ve organları teşekkül etmeye başlamış embriyo olarak anlaşılabilir.

I) Hz. Adem’in Yaratılış Evreleri: (İnorganik) Topraktan Eşref-i Mahlûk İnsana

Adem’in topraktan gelerek ilahî nefhâ ile tamamlanan yaratılış süreci Kur’ân’da zengin bir kavram çeşitliliğine sahiptir. Genel olarak, yaratılış malzemesi olan toprağın farklı devrelerdeki durumunu ifade eden bu kavramların anlam alanlarını doğru tesbit edebilmek, güç olduğu kadar bu hususta son sözü söylemekten de uzaktır. Konunun bir diğer problematik yönü ise nutfe ile başlayan ve anne rahminde devam eden gelişim aşamalarının aksine, Hz. Adem’in biyolojik yaratılışının Kur’ân’da belli bir sıra dahilinde sunulmamasıdır. Ancak, gerek konuyla ilgili kavram ağının Kur’ân bütünlüğünde incelenmesinden gerekse de tefsir kitaplarında ana hatlarıyla oluşturulan sıralama esas alınarak, her bir aşama arasında anlamsal mantıksal uyum yakalanmaya çalışılmıştır. Mâturîdî’nin “Hz. Adem’in yaratılışındaki farklı haller” olarak nitelediği bu evreler, topraktan yaratılma ile başlar.

1- Turâb (Toprak)
2- Tîn-i Lâzib (Yapışkan çamur)
3- Sülâle min Tîn (Çamurdan süzülen öz)
4- Hame-i Mesnûn (Değişime uğramış kara çamur)
5- Salsâl (Kuru çamur = DNA)
6- Tesviye (Düzenleme)

Salsâl[*] (Kuru Çamur)

[*] Min salsalin deniyor. Yani salsal’dan deniyor. Min den, dan anlamındadır. Mikroorganizmalar , bitkiler ve bütün hayvanlar da (min) dan yaratılmıştır. Min turabi gibi, turab topraktır. bütün bitkiler ve hayvanlar topraktan yaratılmıştır. min main gibi , ma su demektir. sudan anlamına gelir. Bütün canlılar sudan yaratılmıştır.

II) İnsanın Yaratılış Evreleri

1- Nutfe (Dölleyici sperm)
2- ‘Alaka (Rahme asılmış embriyo)
3- Mudğa (Bir çiğnem et).

Müminun 12-14 teki sıralama; topraktan süzme-nutfe-alak-mudga-izam-lehm-inşa.

Sülaletin min tin: Topraktan bir süzülüm, topraktan yaratılmış bir şey.
Nutfe: Eşey üreme hücresi, sperm, yumurta.
Alak: Zigot, tohum, aşılanmış (döllenmiş eşey hücresi)
Mudga: Embriyo, bir çiğnem et parçası.
İzam: Kemikler, cüzleri olan bir bütün nesne.
Lehm: Et
İnşa: Bir şeyin meydana gelmesi, bir şeyin oluşup yavaş yavaş büyümesi.

Bu ayet insanın embriyonik gelişimi ile bire bir örtüşmektedir.

İşte tüm bunlar mikroskopların adının bile anılmadığı dönemde, bu ayetlerde görüldüğü gibi, Kur’an’ın diğer ayetlerinde de bildirilmiştir. Tek hücreli zigottan insanı yaratan Mutlak Güç Sahibi Allah; elbette, ne dilerse, onu yapmaya gücü yetendir. Ve hüküm sahibi O’dur.

Kur’an tefsiri yapılırken kullanılan Lisan’ül-Arap veya daha eskisi olan Kitab’ul-Ayn kusursuz, kutsal kitaplar değildir. Allah yazanlardan razı olsun. Bunu bu kitapların içeriğinden de anlayabilirsiniz. Bir kelimenin ne anlamda olabileceği hakkında değişik fikir ve bilgileri içeren kitaplardır. Bazen bir kelime için hiç bir bilgi veremez. Bazen çok farklı anlamlar içeren bilgiler verir.

Arapçanın çölde oluşmuş bir dil olduğunu iddia edenler gerçekçi ve tutarlı bir açıklama yapmamışlardır. Arap dili aslında Akadça ve sonrasında Asurca’nın devamıdır. Bu nedenle Ugaritik, İbranice ve Aramca ile hemen hemen aynı gramer ve kelimeleri kullanırlar yani diller aşağı yukarı aynıdır.

Araplar bu dili çölde geliştirmiş olsalardı ki bu mümkün değildir.

İbranice, Aramca ve Ugaritik diller arasında bu kadar yoğun benzerlik olamazdı. Demek ki bu dillerin geçmişi Akadça’da birleşmektedir.

İbrahim as. bir Akadlı’dır. Ve gelip Mekke’yi kurmuştur. Mekke’de Kureyş Arapçası yani gelişmiş, medeniyet dili olan Akadça’yı yerleştirmiştir. Bu nedenle Kur’an dilinde Kureyş yani aslında Akkad dili kökenli ve ağırlıklı Arapça makbûldür.

Bizim arkadaşlarımızdan pek çokları araştırmalarında Lisan’ül-Arap, Kitab’ul-Ayn gibi kaynakları kullandığı gibi Akadça, Asurca, İbranice, Aramca gibi kaynakları da kullanıyorlar.

Şunu da unutmamak gerekir Kur’an kendinden önce gelip geçen kitapları doğrulamıştır, bunu yaparken Tevrat ve İncil ve diğer kitaplarda geçen kelimeleri de düzeltir. Tevrat’ın orijinal dili İbranice, İncilin orijinal dili Aramca’dır. Eğer bu kitapları ve hangi kelimeleri düzelttiğini bilemezseniz, bazı ayetleri anlayamazsınız. Çünkü Kur’an İbranilere, Aramlar’a ve diğerlerine de gelmiş son kitaptır.

SALSAL KELİMESİNİN GEÇTİĞİ AYETLERE GELİNCE;

“Salsal” kelimesi, bu kelime için eski kaynaklarda ikna edici bir bilgi maalesef yoktur, diye düşünüyorum. Salsal kelimesi zincir anlamına gelen silsile kelimesi ile akrabadır.

Salsal kelimesi Kur’an’da 4 ayette geçmektedir: 9/Hicr 26; Hicr 28; Hicr 33; 55/Rahman 14.

Hicr 26. Ayette mesnun hamein’den olan salsaldan yarattık deniyor. Mesnun örneklenen (duplike olan) demektir. Hamain ise kalıplaşmış, korunmuş demektir. Yani kalıp şeklinde korunmuş salsaldan yarattık deniyor. Bu ayette çamur, kuru, şekillenme, balçık kelimeleri geçmemmektedir. Oysa Kuranda çamur “tin” … demektir.

Hicr 28. Ayette mesnun hamein’den olan salsaldan yarattık deniyor. Mesnun ikil sıralanmış demektir. Hamain ise kalıplaşmış, korunmuş, himaye edilen demektir. Yani kalıp şeklinde korunmuş salsaldan yarattık deniyor. Ayette çamur kelimesi geçmiyor.

Hicr 33. Ayette mesnun hamein’den olan salsaldan yarattık deniyor. Mesnun sıralanan örneklenen (kopyalanan) demektir. Hamain ise kalıplaşmış, korunmuş demektir. Yani kendini örnekleyen kopyasını üreten kalıp şeklinde korunmuş salsaldan yarattık deniyor. Ayette çamur kelimesi geçmiyor.

Rahman 14: Burada ise fehhar gibi salsal dan yarattık deniyor. Akadça fehhar çömlekçi veya çömlekçi çarkı (tornası) demektir.

Bu durumda yukarıdaki ayetlerden şu anlaşılmaktadır: “Biz insanı kopyalanan kalıp şeklinde korunmuş iplik gibi veya çömlekçi çarkı gibi kendi etrafında dönenden, parke taşı gibi döşenmişten yarattık”

Bu bilgi de bize DNA’yı hatırlatmaktadır. Kopyalanan adenin, timin, sitozin, guanin pürin bazları ve onların sırasıdır. Kalıp olan ise gen’lerdir. İlgili Bilim İnsanları bunları doğrulayacaklardır.

ADEM AS.’IN YARATILIŞI İLE İLGİLİ AYETLER LİNKİ;

Yukarıdaki ayette şöyle bir parantez koymuştuk: (Allah ilk/sıfır yaratılışın devamı olarak bugün) diye. Biz parantezleri konuyla ilgili Kur’an Bütünlüğünde geçen ayetlerden alıp koyduk ki; İlköğretim, Ortaöğrenim ve Lise Seviyesindeki kardeşlerimiz konuyla ilgili bağlantıyı daha rahat kurabilsinsinler. Aynı zamanda Kur’an Kültürüyle henüz yeni tanışan bütün insanları düşünerek koyduk. Zaten Mealimiz: KELİME KELİME, MOTOMOT yani bir Çeviri/Meal değil biliyorsunuz, nedir peki: KUR’AN’IN KUR’ANCA ANLAM OKUYUŞU diye sunduk bu yüzden. 

Bkz. Bakara 2/30; İsa’nın Yaratılışta durumu Adem’n durumu gibidir olarak gelen Ayeti Al-i İmran 59; Araf 7/189; Müminûn 23/12; 25/Furkân 54; 32/Secde 7; 35/Fâtır 11; 37/Saffât 11; 38/Sâd 71; 38/Sâd 72; 40/Mü’min 67; 53/Necm 32.

Bir bebek, anne karnında nasıl oluşur?

Bir damla sudan nutfe’ye, nutfeden bebeğin oluşum sürecine kadar olan zaman diliminin muhteşem bir animasyon video çalışması.

Bu 3 videoyu da izlemenizi tavsiye ederiz.

İnsanın / Bebeğin oluşumu ve Anne karnından hafta hafta Bebeğin gelişimi.

Allah insanı çamurdan yarattı ne demek?! İnsana lazım olan bütün herşeyi topraktan çekiyor Allah!

📤 Sosyal Medya Paylaşım Bağlantıları

📩 Ayetin Verdiği Mesaj

📋 Sosyal medyada nasıl paylaşılır?

📋 Metni + Bağlantıyı Kopyala düğmesine basın. 📱 Sosyal medya hesabınızda yeni gönderi açın. 📌 Metin alanına basılı tutup Yapıştır seçeneğini kullanın. 🔗 Ayet mesajı, bağlantı ve etiketler boş satırlarla birlikte kopyalanır; uygulamalar metni kendiliğinden yerleştirmeyebilir.

💜 Paylaştığın her ayet, başka bir kalpte yeni bir ufuk açabilir.
KKA · Kur'an'ın Keşif Atlası

Hazırsan bir sonraki ayete geçebilirsin.

Yorum yapın