ALLAH O’dur ki; gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunan her şeyi altı günde[1] / evrede yaratmış, sonra Arş’a istivâ etmiştir[2] (sistemini / imparatorluğunu / otoritesini / hakimiyetini yürütmek için en yüksekte kurmuştur). Sizin için (ahirette) O’ndan başka ne bir koruyucu / veli, ne de bir şefaatçi / yardımcı (o gün günâhlarınızı bağışlayabilecek aracılar) vardır. Öyleyse düşünüp öğüt almıyor musunuz?
______________________
[1] Altı gün deyimi; altı dönemi / aşamayı ifade edebilir.
[2] Arş üzerinde sistem kurmuş, yükselmiş, kaplamış. İstiva malûm, keyfiyeti meçhûldür. Müteşabih olduğu için manâ vermeye çalışılmaz. Haşa Allah azze ve celleyi bir insan gibi algılayıp konumlandırarak bir takım varsayımlarda bulunmak Kur’an’ın özüne uygun değildir. Geçmişte ve bugün halâ bu vb. tartışmalar yapılmıştır. Kur’an’ın pek çok yerinde Allah kendisini tanımlarken mecaz bir anlatım yapar. İki eli, oturma eylemi vs. bunlardandır. “Şu iki elimle yarattığımı” der meselâ. Hiç kimsede olmayan bir güç olan Allah tarafından yaratıldığına işâret / gönderme vardır. Biz bu vb. ayetleri anlamlandırırken; “Bizim anlayışımız bu” der geçeriz. En doğrusunu Allah bilir.
Dünyanın yaratılışı ile ilgili muhteşem bir TRT Belgeseli videosu;
ve ikinci video WİLD Belgesel TV’den “Dünya: Bir gezegenin oluşumu” – Türkçe Belgesel – HD izlemenizi tavsiye ederim.
Alternatif Anlatımlar
Kısa ve Öz Anlatım
Burada dikkat çeken nokta, “ALLAH O’dur ki; gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunan her şeyi altı günde [1] / evrede yaratmış, sonra Arş’a istivâ etmiştir [2] (sistemini /” ifadesidir. Ayet, yaratılış, vahiy ve diriliş çerçevesinde okunurken söylenenin kapsamı korunmalıdır.
Açıklayıcı Anlatım
Ayetin merkezinde “ALLAH O’dur ki; gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunan her şeyi altı günde [1] / evrede yaratmış, sonra Arş’a istivâ etmiştir [2] (sistemini /” sözü yer alır. Bu ifade, yaratılış, vahiy ve diriliş konularıyla ilişkili olarak değerlendirilir. Sözü edilen özne, muhatap ve bildirilen durum birbirinden ayrıldığında metnin vurgusu daha açık görülür; ayette bulunmayan ayrıntılar bu açıklamaya eklenmez.
Detaylı Anlatım
Secde suresinin 4. ayetinde “ALLAH O’dur ki; gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunan her şeyi altı günde [1] / evrede yaratmış, sonra Arş’a istivâ etmiştir [2] (sistemini /” ifadesi üzerinde durulur. İlk olarak ayetin doğrudan bildirdiği olay, nitelik veya hitap belirlenmelidir. Ardından bu ifadenin öncesindeki ve sonrasındaki ayetlerle bağlantısı gözetilerek yaratılış, vahiy ve diriliş bakımından ne söylediği ele alınabilir. Bu okuma, metnin açıkça bildirdiği hususları yorumdan ayırmayı ve ayete dışarıdan kesin bir hüküm yüklememeyi amaçlar.
