Onlardan kimi de: “Rabbimiz, bize dünyada da iyilik, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru” der.
Bakara
Bakara 202
İşte onların kazandıklarından nasibi vardır. Allah’ın hesabı çok hızlıdır.
Bakara 203
Allah’ı sayılı günlerde zikredin. Kim iki günde acele ederse onda günah kalmaz. Kim de geri kalırsa, Allah’tan korkan için onda da günah kalmaz. Bilin ki, O’nun huzurunda toplanacaksınız.
Bakara 204
İNSANLARDAN öyleleri vardır ki, (konuştuğu zaman) dünya hayatına dair sözü, senin hoşuna gider ve (Allah’a) en yaman düşman olduğu halde; kalbindekine (sözünün özüne uyduğuna) Allah’ı şahit tutar.
Bakara 205
İş başına geçtiği zaman orada fesat/terör (karışıklık) çıkarmak; ekini (ekonomiyi) ve nesli (her türlü canlıyı) helak etmek/yok etmek için yeryüzünde koşar durur. Allah ise bozgunculuğu/fesadı/terörü hiç sevmez…
Bakara 206
Ona: “Allah’tan kork” denildiği zaman, gururu onu daha da günaha sürükler. Artık böylesinin hakkından cehennem gelir. O ne kötü yataktır!
Bakara 207
İnsanlardan öylesi de vardır ki, Allah’ın rızasını kazanmak için çalışır. Allah kullarına çok şefkatlidir.
Bakara 208
EY İMAN EDENLER! Hepiniz topluca barış ve güvenliğe girin. Şeytanın adımlarını izlemeyin. Çünkü o, size saldırgan bir düşmandır.
Bakara 209
Size apaçık deliller geldikten sonra, eğer yine de yan çizerseniz, bilin ki Allah; gerçekten mutlak güç sahibidir, doğru hüküm/karar verendir.
Bakara 210
Onlar, bulut gölgeleri içinde Allah’ın (azabının) ve meleklerin kendilerine gelmesini ve işin bitirilmesini mi bekliyorlar?! Halbuki bütün işler sonunda Allah’a döndürülür.
Bakara 211
İSRAİLOĞULLARINA sor, Biz onlara nice açık ayetler/mucizeler/nimetler verdik. Kendisine (ayetler/nimetler) geldikten sonra, kim Allah’ın nimetini/ayetini değiştirirse, (bilsin ki) şüphesiz Allah cezası pek çetin olandır.
Bakara 212
Dünya hayatı inkâr edenlere süslü göründü. Onlar iman edenlerle alay etmektedirler. Allah’a karşı gelmekten sakınanlar ise kıyâmet günü bunların üstündedir. Allah dilediğine (Allah’ın emri üzere çalışıp çabalayıp hak edene) hesapsız rızık yaratır.
Bakara 213
İNSANLAR tek bir uygarlıktı / toplumdu / medeniyetti! Allah müjdeciler ve uyarıcılar olarak Nebiler gönderdi ve berâberlerinde insanların anlaşmazlığa / ihtilâfa düştükleri şeyler konusunda aralarında hüküm / karar vermek üzere kitapların içinde, insan hak ve özgürlüklerini bildirdi. Kendilerine apaçık ayetler geldikten sonra o konuda ancak; kitap verilenler aralarındaki ihtirâs / kıskançlık yüzünden anlaşmazlığa düştüler. Bunun üzerine Allah (Nebisine) bildirdiklerine iman edenleri kendi izniyle onların tartışıp durduğu gerçeklere ulaştırdı. Allah yola gelmek isteyeni doğru yola ulaştırır.
Bakara 214
Yoksa siz sizden öncekilerin başına gelenler sizin de başınıza gelmeden cennete gireceğinizi mi sandınız (düşünüyorsunuz?) Rasûl ve onunla beraber inananlar; “Allah’ın yardımı ne zaman?” diyecek kadar darlığa ve zorluğa uğramışlar ve sarsılmışlardı. İyi bilin ki, Allah’ın yardımı pek yakındır.
Bakara 215
SANA Allah yolunda ne harcayacaklarını soruyorlar. De ki: “Hayır olarak ne harcarsanız o; ana-baba, akraba, yetimler, fakirler ve yolda kalmışlar içindir. Hayır olarak ne yaparsanız gerçekten Allah onu hakkıyla bilir.”
Bakara 216
SAVAŞ hoşunuza gitmediği halde (saldırganlara karşı), size farz kılındı/izin verildi. Bazen Allah’ın bildirdiği bir şey, sizin için hayırlı iken siz onu hoş görmüyorsunuz. Bazen Allah’ın bildirdiği bir şey, sizin için kötü iken siz onu seviyorsunuz. Allah bilir, siz bilmezsiniz.
Bakara 217
SANA haram ayda savaşmayı soruyorlar. De ki: “O ayda savaş büyük bir günahtır/suçtur. Allah yolundan alıkoymak, onu inkâr etmek, Mescid-i Haram’ın ziyaretine engel olmak ve halkını oradan çıkarmak, Allah katında daha büyük suçtur/günahtır. Fitne (insan hakları ihlalleri), adamı öldürmekten daha ağırdır/eziyetlidir. Onlar güç yetirebilseler, sizi dininizden döndürünceye kadar sizinle savaşmaya devam ederler. Sizden kim dininden döner de kâfir olarak ölürse, işte onların bütün yapıp ettikleri dünyada da, ahirette de boşa gitmiştir. Bunlar cehennemliklerdir, orada sürekli kalacaklardır.
Bakara 218
İman edenler, hicret edenler, Allah izin verdiği için (saldırganlara karşı) cihat edenler şüphesiz bunlar Allah’ın rahmetini umarlar. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.
Bakara 219
SANA içki ve uyuşturucu çeşitleri[1] ile ve kumar çeşitlerini[2] sorarlar. De ki: “Onlarda / her ikisinde de hem büyük günah[3], hem de insanlar için (sizin bilmediğiniz görünmeyen) bazı yararlar[4] vardır. Ama her ikisinin de günahı / kötülükleri yararlarından daha çoktur / büyüktür.”
YİNE sana (hayır için) Allah yolunda ne harcayacaklarını soruyorlar.[5] De ki: “İhtiyaçtan fazlasını / artan ve artma özelliği olanı![6]”
ALLAH size ayetleri böyle açıklıyor, umulur ki düşünürsünüz.
______________________
[1] “İçki ve uyuşturucu çeşitleri” anlamını verdiğimiz kelime, “bir şeyi örten” anlamına gelen “hamr (خمر)”dır. İçki ve uyuşturucu çeşitleri insanı sarhoş ettiğinden dolayı bu anlam verilmiştir. Nitekim nebimizin şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Sarhoşluk veren her şey hamrdır. Sarhoş eden her şey haramdır.” (Müslim, Eşribe,73; Ebû Dâvûd, Eşribe, 5)
[2] Ayet metninde geçen “meysir (ميسر)”, “yüsr (يسر)” yani kolaylık kökünden gelmektedir. Meysir, iki ayette daha “hamr” ile birlikte zikredilir (Mâide 5/90 – 91). Kolayca mala kavuşmayı amaçlayan ve aynı zamanda malı kolayca kaybetmeye sebep olan piyango, toto, loto ve tombala gibi bütün şans oyunları; poker, rulet, kollu kumar makineleri gibi tüm kumar çeşitleri; iddaa, at yarışı, horoz dövüştürme vb. her türlü bahis bu kapsama girer. Kaybedenin hesabı ödemesi şartıyla oynanan tüm oyunlar da meysir kapsamında olduğu için bu tür oyunları oynamak haramdır.
[3] Günah’ anlamı verdiğimiz ism (إِثْمَ), kişiyi sevaptan yani iyiliklerden uzaklaştıran davranış anlamındadır (Müfredât). Allah, ‘ism’ olarak tanımladığı her davranışı, haram saymıştır (A’raf 7/33). Bu sebeple içki, uyuşturucu ve kumar, büyük günahlardandır.
[4] İçki, uyuşturucu maddeler ve kumardan bazı menfaatler elde edilebilir. Ancak bunların zararı menfaatlerinden fazladır. Bu özellik, bütün haramlarda vardır. Nefislerinin esiri olanlar, bu menfaatleri öne alarak kendilerini haklı göstermeye çalışırlar. Allah’a inanıp güvenenler ise onun emrine uyarlar.
[5] Bakara 2/215.
[6] “el-afv (العفو)” sözünün infak edilebilecek mallarla ilgili anlamları, “temel ihtiyaçtan artan” (es-Sıhah) ve “çoğalan”dır (Mekâyîs). A’râf 7/95. ayette de aynı kökten gelen “afev (عَفَواْ)” fiili, “çoğaldılar” anlamında kullanılmıştır. Kişinin evi, ev eşyası, kendisinin ve bakmakla sorumlu olduğu kişilerin yiyeceği, bineği, işyeri, araç ve gereçler vs. temel ihtiyaçlarıdır. Bunlar, “artan” kavramına girmediği için bunlardan sadaka /vergi alınmaz. “el-afv (العفو)” sözü zekat kelimesinin anlamı olan “çoğalma, artma” anlamıyla örtüştüğünden zekat / sadaka mallarının özelliğini de belirtmektedir. Dolayısıyla artan ve artma özelliği olan mallardan zekat / sadaka alınır. Temel ihtiyaçları ve borçları çıkarıldıktan sonra şer’an kişiyi zengin yani ihtiyaçsız kılacak miktarda (nisap miktarı) malı olan kişi zekat /sadaka vermekle sorumludur. En’âm 6/160. ayet gereği, bir ton ceviz üreten biri, onun öşrünü yani yüz kilosunu sadaka /vergi olarak verirse tamamını vermiş gibi olur. Tarım ürünlerinin sadakası /vergisi hasat günü tarlada alınacağından (En’âm 6/141) üretici onun nakliyesinden ve korumasından sorumlu olmaz. Alım satımını yapanlar ise nakliye, depolama, pazarlama ve satış sonrası doğacak sıkıntılara gireceğinden bu işlemlerin her biri sadaka /vergi oranını azaltır ve o, malının kırkta birini verince tamamını vermiş gibi olur. Altın, gümüş, para ve ticaret mallarından kırkta bir oranında zekat alınır.
Klasik lügatlerin dışında yukarıda meşhur isimleriyle verdiğimiz ancak aşağıda ise tam adı verilen lügatlerdeki anlam bize daha uygun geldi;
TÂCÜ’l-LUGA تاج اللغة; tam adı Tâcü’l-luġa ve ṣıḥâḥu’l-ʿArabiyye; İsmâil b. Hammâd el-Cevherî’nin (ö. 400/1009’dan önce)
Arapça sözlüğü ile;
MU‘CEMÜ MEKĀYÎSİ’l-LUGA معجم مقاييس اللغة İbn Fâris (ö. 395/1004) tarafından hazırlanan Arapça etimolojik sözlük.
“el-afv (العفو)” sözünün infak edilebilecek mallarla ilgili anlamları, “temel ihtiyaçtan artan” (es-Sıhah) ve “çoğalan”dır (Mekâyîs).
Ayrıca: A’râf 7/95. ayette de aynı kökten gelen “afev (عَفَواْ)” fiili, “çoğaldılar” anlamında kullanılmıştır.
Klasik lügatlerde bu açılım pek yok gibidir. Biz; BAĞLANTILI / BİR AYET İLE İLİNTİLİ BAŞKA AYETLERLE yani Yüce Rabbimizin Kur’an Lügatiyle de aynı sonuca varmıştık. Adı geçen lügatlerle de peiştirmiş olduk şükürler olsun.
Bakara 220
Bakara 221
İMAN etmedikleri sürece Allah’a ortak koşarak inanan kadınlarla evlenmeyin! Allah’a ortak koşarak inanan bir kadın hoşunuza gitse de savaşta esir düşmüş ya da memleketinize çalışmaya veya kaçarak gelen ancak malik, sahip, egemenliğiniz altında olan (işyerinizde çalışan temiz, iffetli) mümin bir kadın, Allah’a ortak koşarak inanan bir kadından daha hayırlıdır. İman etmedikleri sürece Allah’a ortak koşarak inanan erkeklerle de iffetli mümin kadınları evlendirmeyin. Allah’a ortak koşarak inanan hür bir erkek hoşunuza gitse de iman eden bir köle, savaş esiri olup sonra iman etmiş bir adam Allah’a ortak koşarak inanan bir erkekten daha hayırlıdır. Onlar ateşe çağırırlar Allah ise izniyle cennete ve bağışlanmaya çağırır. O insanlara ayetlerini açıklar ki, öğüt alıp düşünsünler.[*]
___________________
[*] Nur Suresi Ayet 3’te Kur’an bütünlüğünde konu şu şekilde tanımlanır; ~ Kur’an, aile ve iffet meselesini dağınık hükümlerle değil, birbirini tamamlayan açık ilkelerle anlatır. Nur 2, Nur 3, Bakara 221 ve Nisa 23 birlikte okunduğunda, müminin yuvasının hangi temeller üzerine kurulacağı sade bir şekilde ortaya çıkar: iman, iffet ve fıtrî sınırlar.
Zina, bu yapıyı bozan en büyük kırılmalardan biri olarak gösterilir. Nur 2, zinanın küçük bir hata değil, toplumu da ilgilendiren ağır bir suç olduğunu bildirir. Böylece Kur’an, zinayı normalleştirmez; ama günah işleyeni de umutsuzluğa itmez. Yani suç büyüktür, fakat dönüş kapısı açıktır. Bu denge, hem ciddiyeti hem merhameti birlikte taşır.
Nur 3, meselenin iç yönünü açıklar. Zina sadece bir fiil değil, insanın yönünü etkileyen bir yoldur. İffet çizgisinden kopan bir hayat, zamanla benzer hayatlarla uyum bulur ve iman duyarlılığını zayıflatır. Bu yüzden müminin böyle bir çizgiyle bağ kurması haram kılınır. Buradaki yasak geçmiş hataya değil, o hayatın sürdürülmesine yöneliktir. Tövbe eden ve yönünü değiştiren kişi bu kapsamın dışına çıkar.
Evliliğin temel ölçüsü ise Bakara 221’de netleşir. İman ortaklığı olmadan kurulan bir yuva sağlam olmaz. Çünkü aile, insanın yönünü belirleyen en güçlü bağlardan biridir. İman birliği yoksa, bu bağ insanı Allah’a yaklaştıran değil, uzaklaştıran bir etki oluşturabilir. Bu yüzden Kur’an, evlilikte iman zeminini vazgeçilmez bir şart olarak koyar.
Nisa 23 de bu yapıyı tamamlar ve evliliğin fıtrî sınırlarını belirler. Yakın akrabalarla evlilik yasaklanarak hem nesep korunur hem aile düzeni sağlıklı tutulur. Böylece evlilik sadece helal olmakla kalmaz, aynı zamanda yaratılışa uygun bir çerçevede tutulur.
Bütün bu ayetler birlikte düşünüldüğünde ortaya çok sade bir tablo çıkar: Zina, aileyi içten çürüten bir sapmadır; sürdürülmesi insanın yönünü bozar. Evlilikte iman bağı esastır ve aile yapısı fıtrî sınırlarla korunur. Böylece Kur’an, müminin yuvasını imanla ayakta duran, iffetle korunan ve yaratılış düzeniyle sağlamlaşan bir emanet olarak inşa eder.
Nur 2–3 ve Bakara 221 birlikte okunmadan doğan zihin karışıklıklarıdır. Bu ayetler yasak listesi değil, ilke + durum + sınır mantığıyla okunur. Tek tek açık ve net şekilde cevaplayalım.
1. Kur’an’dan önce zina yapan biri mutlaka zina eden biriyle mi evlenir?
Hayır. Kur’an geçmişi bağlayıcı kader yapmaz. Nur 3, geçmişi değil sürdürülen hayat tarzını anlatır. Tövbe kapısı açık olduğu için, geçmişinde zina olan ama dönen biri temiz kabul edilir. Kur’an’da dönüşten sonra yeni bir hayat başlar; kişi “zina eden kimliğine mahkûm” edilmez.
2. Zina eden biri müşrikle, Allah’a ortak koşarak inanan biriyle evlenir, sonra müşrik Müslüman olursa boşanmak zorunda mı?
Hayır. Çünkü belirleyici olan mevcut hâl ve imandır. Bakara 221’in yasağı iman oluşuncaya kadardır. İman gerçekleştiğinde evlilik haram zemininden çıkar. Kur’an mantığında iman, bağı yıkan değil düzelten bir unsurdur. Otomatik boşanma diye bir ilke yoktur.
3. Geçmişinde zina olmayan biri, zina etmiş biriyle evlenirse ilk ilişki zina mı sayılır?
Hayır. Nikâh kurulduysa ilişki zinaya dönüşmez. Kur’an zinayı nikâhsız birliktelik olarak tanımlar. Tövbe etmiş biriyle yapılan nikâh geçerli evliliktir. Geçmiş günah, helal bağı haram yapmaz. Kur’an’da “geçmiş silinir, yeni sayfa açılır” ilkesi esastır.
4. Müşrik meselesi neden Nur 3’te geçiyor?
Bu bir izin değil, yön tasviridir. Nur 3, zinayı sürdüren hayatın insanı iman hassasiyetinden uzaklaştırabileceğini anlatır. Bakara 221 ise hükmü net koyar: Mümin müşrikle evlenmez. Yani biri ahlâkî uyarı, diğeri hukuki ilkedir. Çelişki değil, sebep–sonuç ilişkisi vardır.
5. Ayetin sonundaki “bu haram kılınmıştır” neyi kapsar?
Bu ifade bağ kurmayı kapsar: Müminin, zinayı sürdüren hayatla veya iman dışı zeminle evlilik bağı kurması haramdır. Hayatında zina etmemiş iffetli bir Müminin, Allah’a şirk koşarak inanan bir kadınla evlenmesi haramdır, yasaktır! Yani yasak geçmişe değil; mevcut ahlâk çizgisine yöneliktir. Tövbe eden bu kapsama girmez.
6. “Müminlere haram kılınmıştır” tüm müminleri mi kapsar?
Evet, ilke olarak tüm müminleri kapsar. Ancak kapsam duruma bağlıdır. Ayet bir kimliği değil, bir durumu yasaklar. Eğer zina ısrarla sürüyorsa veya iman zemini yoksa yasak devreye girer. Ama tövbe ve iman varsa kişi artık o yasak kategorisinde değildir. Kur’an’da hükümler sabit, insanın hâli değişkendir.
Özetle:
Kur’an kimseyi geçmiş günahına kilitlemez. Zinayı büyük suç sayar (Nur 2), zinanın sürdürülmesini tehlikeli yön olarak gösterir (Nur 3), evlilikte iman zeminini şart koşar (Bakara 221). Tövbe ise bütün düğümü çözen ana ilkedir. Bu yüzden ayetler katı kader değil; dönüşe açık ilâhî bir denge kurar.
Bakara 222
SANA, kadınların hayzından/aybaşı halinden sorarlar. De ki: “O bir ezâdır/rahatsızlıktır. Onun için, hayızda/aybaşı halinde kadınlardan ayrı durun, temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın! İyice temizlendiklerinde, Allah’ın size helâl/serbest kıldığı yerden onlara yaklaşın. Gerçekten Allah çokça tövbe edenleri/günahtan dönenleri sever ve çokça temizlenenleri (kendini geliştirenleri) de sever.
Bakara 223
Kadınlarınız sizin için çocuk ekilen bir tarla gibidir. O hâlde tarlanıza (Allah’ın size tavsiye ettiği) en güzel şekilde (sevgiyle/merhametle) yaklaşın ve kendi[geleceği]niz için (iyilikler) takdim edin (gönderin). Allah’a karşı gelmekten sakının. Ve bilin ki, siz mutlaka O’nun huzuruna varacaksınız (ve O da size yaptıklarınızın karşılığını verecektir). Müminleri müjdele!
Bakara 224
(AKRABAYA ve de hiçkimseye) iyilik etmemek, takvaya sarılmamak (Allah’ın sınırlarına saygı göstermemek), insanların arasını düzeltmemek yolundaki yeminlerinize Allah’ı engel yapmayın. Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.
Bakara 225
Allah sizi kasıtsız yeminlerinizden dolayı sorumlu tutmaz, fakat sizi kalplerinizin kazandığı/onayından geçen, (bilinçli yaptığınız) yeminlerden sorumlu tutar. Allah çok bağışlayandır, halimdir (hemen cezalandırmaz, mühlet verendir).
Bakara 226
Eşlerine yaklaşmayacağına dair yemin edenler için dört ay bekleme süresi vardır. Eğer (bu süre içinde) dönerlerse (sorun yok), şüphesiz Allah; çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.
Bakara 227
Eğer, (yemin edenler yeminlerinden dönmeyip kadınlarını) boşamaya karar verirlerse (ayrılırlar). Biliniz ki; Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.
Bakara 228
BOŞANMIŞ kadınlar kendi kendilerine üç ay hali (hayız veya temizlik müddeti) beklerler. Eğer Allah’a ve ahiret gününe inanıyorlarsa, Allah’ın kendi rahimlerinde yarattığını gizlemeleri, onlara helal olmaz. (Bu kadınlar) eşleri ile bu süre içinde barışmak isterlerse, bu durumda onları geri almaya (eşleri) öncelik sahibidir. Kadınların yükümlülükleri kadar meşrû hakları vardır. Yalnız erkeklerin kadınlar üzerinde bir derece, sorumluluk farkı vardır. Allah mutlak güç sahibidir, doğru hüküm / isâbetli karar verendir.
Bakara 229
(DÖNÜŞ yapılabilecek) boşama iki defadır. Sonrası ya iyilikle geçinmek ya da güzellikle bırak[ayrıl]maktır. (Evlilikte) tarafların Allah’ın belirlediği ölçüleri koruyamama endişeleri dışında kadınlara verdiklerinizden (boşanma esnasında) bir şeyi geri almanız sizin için helâl olmaz. Eğer onlar Allah’ın belirlediği ölçüleri gözetmeyecekler diye endişe ederseniz o zaman kadının (boşanmak için) bedel vermesinde ikisine de günâh (vebâl / sorumluluk) yoktur / serbestlik vardır. Bunlar Allah’ın koyduğu sınırlardır. Sakın bunları / bu sınırları aşmayın. Allah’ın koyduğu sınırları kim aşarsa onlar zalimlerin ta kendileridir.
Bakara 230
Eğer erkek karısını (üçüncü kez boşama davası açarak) bir daha boşarsa bundan sonra artık bir başka kocayla (gerçek bir evlilik yaparak)[*] nikâhlanmadıkça ona (geri dönüp nikâh yapması) helâl / caiz / serbest olmaz.[*] (Son nikâhlandığı kocasıyla da evliliklerini gerçek anlamda yürütemeyip) boşandığı takdirde onlar (kadın ile önceki kocası); Allah’ın koyduğu ölçüleri gözetebileceklerine inanıyorlarsa tekrar birbirlerine dönüp evlenmelerinde bir beis/bir günah yoktur. İşte bunlar Allah’ın bilen/anlayan bir toplum için açıkladığı ölçüleridir / sınırlarıdır.
______________________
[*] Burası çok önemli, Osmanlı’da uygulanan ‘hülle’ (cinsel ilişki olmadan) bir gecelik anlaşmalı (sahte) evliliğin kesinlikle İslâm’da yeri yoktur ve bu hüküm adeta boşanmayı imkânsız hâle getirmektedir.
Bakara 231
Kadınları boşadığınız[1] ve onlar da bekleme sürelerini bitirdikleri zaman; ya onları iyilikle tutun yahut iyilikle bırakın. Haklarına tecavüz edip zarar vermek için onları tutmayın. Bunu kim yaparsa kendine zulmetmiş olur. Sakın Allah’ın ayetlerini eğlenceye almayın. Allah’ın üzerinizdeki nimetini size öğüt vermek için indirdiği Kitabı ve Hikmeti (Kitap’tan çıkarılan problem çözme bilimini) hatırlayın. Allah’a karşı gelmekten sakının ve unutmayın ki Allah her şeyi hakkıyla bilendir.
______________________
[1] Bugün toplumda özellikle boşanma konusunda doğru bilinen yanlışların en başında gelen; bir erkeğin üç defa “boş ol” demesi ile veya “üçten dokuza şart olsun seni boşadım” gibi sözlerle Allah katında boşanmanın gerçekleşmediğidir. Nasıl ki, bir evliliğin bugün iki kişi arasında karşılıklı “seni eşim olarak kabul ediyorum” demekle gerçekleşmeyip Evlendirme Dairelerine başvurularak nikâh akdi gerçekleştiriliyorsa; Rasûlullah sav. döneminde de Rasûlullah’a başvuruluyordu. Öyle söz ile evlilik ve boşanmanın Kur’an’da/İslâm’da yeri yoktur. Kur’an yasadışı (hoca nikahına) evliliklere birlikteliklere/metresliğe izin vermez
Bakara 232
KADINLARI boşadığınız ve onlar da bekleme sürelerini bitirdikleri zaman kendi aralarında örfe uygun olarak güzellikle anlaştıkları takdirde, (eski) eşleriyle (yeniden) evlenmelerine engel çıkarmayın. Bununla içinizden Allah’a ve ahiret gününe iman edenlere öğüt verilmektedir. Bu sizin için daha hayırlı ve daha temizdir. Allah bilir, siz bilmezsiniz.
Bakara 233
-EMZİRMEYİ tamamlamak isteyenler için anneler çocuklarını iki tam yıl emzirirler. Onların (annelerin) yiyeceği giyeceği, örfe uygun olarak babaya aittir. Hiçbir kimseye gücünün üstünde bir yük ve sorumluluk teklif edilmez/yüklenilmez.-Hiçbir anne ve hiçbir baba çocuğu sebebiyle zarara uğratılmasın-. (Baba ölmüşse) mirasçı da aynı şeyle sorumludur. Eğer (anne ve baba) kendi aralarında danışıp anlaşarak (iki yıl dolmadan) çocuğu sütten kesmek isterlerse, onlara bir günah/vebâl/sorumluluk yoktur. Ya da aranızda anlaşarak, çocuklarınızı (süt anneye) emzirtmek ister ve karşılığını da güzellikle/örfe uygun olarak verirseniz; size bir sorumluluk/günah/vebâl yoktur. Allah’a karşı gelmekten sakının ve bilin ki; Allah yapmakta olduklarınızı hakkıyla görendir.
Bakara 234
İÇİNİZDEN ölenlerin geride bıraktıkları eşleri, kendi kendilerine dört ay on gün (iddet) beklerler. Sürelerini bitirince, artık kendileri için meşru olanı yapmalarında, size bir günah yoktur. Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.
Bakara 235
(Vefat iddeti beklemekte olan) kadınlara, kendileri ile evlenmek istediğinizi, üstü kapalı olarak anlatmanızda veya bu isteğinizi içinizde saklamanızda, sizin için bir günah yoktur. Allah biliyor ki, siz onlara (bunu er geç mutlaka) söyleyeceksiniz. Meşru sözler söylemeniz dışında, sakın onlarla gizliden gizliye buluşma yönünde sözleşmeyin. Bekleme müddeti bitinceye kadar da nikah yapmaya kalkışmayın. Şunu da bilin ki Allah içinizden geçeni hakkıyla bilir. Onun için Allah’a karşı gelmekten sakının ve yine şunu da bilin ki; Allah gerçekten çok bağışlayandır, halimdir.
Bakara 236
KENDİLERİNE el sürmeden (birlikte olmadan) ya da mehir belirlemeden kadınları boşarsanız, size bir günah yoktur. (Bu durumda) zengin olanlar gücüne göre, yoksul olanlar da durumuna göre, örfe uygun olarak onları faydalandırsın. Bu iyi davrananlar üzerinde bir borçtur.
Bakara 237
Eğer onlara mehir tespit eder de kendilerine el sürmeden boşarsanız tespit ettiğiniz mehrin yarısı onlarındır. Ancak kadının ya da nikah bağı elinde bulunanın vazgeçmesi başka! Bununla birlikte sizin vazgeçmeniz, takvaya (Allah’a karşı gelmekten sakınmaya) daha uygundur. Aranızda iyilik yapmayı da unutmayın. Şüphesiz Allah yaptıklarınızı hakkıyla görendir.
Bakara 238
NAMAZLARA özen gösteriniz ve (önceki kavimlerin ihmâl ettiği) orta namaza da (özellikle özen göstererek) dikkat ediniz / ikindi namazını sakın ihmâl etmeyiniz. Allah’a gönülden boyun eğerek namaza durun.
_____________________
[*] Namazlar diye anlam verdiğimiz kelime ‘salavât’tır. Arapçada çoğul, en az üçü gösterir. Üçe orta namaz da eklenince sayı dörde çıkar. Ancak dördün ortası yoktur. Üçten sonra ortası olan ilk rakam beş olduğu için bu ayet, namazın beş vakit olmasını zorunlu kılar. Namazların sayısı beş olduğundan her namaz orta namaz olarak kabul edilebilir. Çünkü her namazdan önce de sonra da 2 namaz olacaktır. Mesela sabah namazı akşam-yatsı ile öğle-ikindi namazlarının ortasında yer alacak ve orta namaz olarak kabul edilebilecektir. Ancak ayette orta namaz değil, en orta namaz ifadesi yer almaktadır. Çünkü (el-vustâ = الْوُسْطَىٰ) kelimesi ism-i tafdil yani bir şeyi diğerlerinden üstün gösteren isim kalıbındadır. En orta namaz ise ancak akşam namazı olabilir. Zira akşam namazı diğer namazlara göre birçok farklı yönden orta olma özelliğini taşımaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
a- Gün, gündüz ve geceden oluşur. Önce gündüz, sonra gece gelir (Yasin 36/40). Günü ikiye bölen şey, akşam vaktinin girmesidir. Bu yüzden bu vakitte kılınan namaz “orta namaz” olur.
b- Gün güneşin doğması ile başladığından günün ilk namazı öğlen namazıdır (İsrâ 17/78, Hud 11/114). Bu sebeple akşam namazının öncesinde gündüz kılınan öğle ve ikindi, sonrasında da gece kılınan yatsı ve sabah namazları vardır. Bu bakımdan da akşam namazı tam ortada yer alır.
c- Akşam namazı üç rekât kılınan tek farz namazdır. 3 rakamı hem ortası olan ilk rakamdır, hem de iki ile dördün ortasında yer alır. İşte bütün bunlar akşam namazını en orta namaz yapar. Bir başka açıdan değerlendirecek olursak hem de Akşam Namazı zamanı çok kısadır, kaçırmamak için edâ edilmesi noktasında bir uyarı olarak ta alınmalıdır, diye düşünüyoruz.
Bakara 239
Eğer bir tehlikeden korkarsanız, namazı yaya, yürüyüş hâlindeyken veya binek (eşek, at, deve, araba, otobüs, tren, vapur, uçak vb.) üzerindeyken kılabilir, kazâ edebilir, edâ edebilir, yerine getirebilirsiniz! Güvenliğiniz sağlandığında ise Allah’ı, daha önce bilmediğiniz ve O’nun size öğrettiği biçimde anın!
Bakara 240
İÇİNİZDEN ölüp geriye dul eşler bırakan erkekler, eşleri için evden çıkarılmaksızın, bir yıla kadar geçimlerinin sağlanmasını vasiyet etsinler. Ama onlar (kendiliklerinden) çıkarlarsa, artık onların meşru biçimde kendileri ile ilgili olarak işlediklerinden dolayı size bir günah yoktur. Allah mutlak güç sahibidir, doğru hüküm / isâbetli karar verendir.
Bakara 241
Boşanmış kadınların, örfe göre geçimlerinin sağlanması (nafakaları) onların hakkıdır. Bu, Allah’a karşı gelmekten sakınanlar üzerinde bir borçtur.
Bakara 242
Düşünesiniz diye Allah size ayetlerini böyle açıklamaktadır.
Bakara 243
BİNLERCE kişi oldukları halde, ölüm korkusuyla yurtlarını terk edenleri görmedin mi / gözünde canlandırmaz mısın? Allah onlara “ölün” dedi, sonra da onları diriltti. Şüphesiz Allah insanlara karşı lütuf ve ikram sahibidir. Ama insanların birçoğu şükretmiyorlar.
__________________
[1*] Allah’ın öldürdükten sonra dirilttiği kişi, geçen süreyi göz açıp kapama gibi hisseder (Nahl 16/77). Çünkü ölüm uyku gibidir (Zümer 39/42). Bu ayette sözü edilenler, düşman korkusundan ülkelerini terk etmiş olabilirler. Allah onları öldürüp yeniden diriltince hepsi kendini, tatlı bir uykudan uyanmış gibi hissedeceğinden bu, onlar için büyük bir lütuf olur. Düşman tehlikesinin geçtiğini de öğrenince mutlu bir şekilde ülkelerine dönerler.
Bakara 244
Allah izin verdiği için, size karşı savaş açanlarla savaşın ve bilin ki şüphesiz Allah hakkıyla işitendir ve hakkıyla bilendir.
Bakara 245
Kimdir Allah’a güzel bir borç (Allah’ın verin dediklerine) verecek, o kimse ki; Allah ta o borcu (verdiklerini ahirette) kendisine kat kat ödesin. Allah (yaptığı her işin fıtratına -ilme ve bilime- uygun olarak) gereğini yapan kimseler için genişletip yayar, kısıp daraltır da! Ancak O’nun katına döndürüleceksiniz.
______________________
ACABA ALLAH DİLEDİĞİNE Mİ HESAPSIZ RIZIK VE MAL-MÜLK VERİR, YOKSA?!
Bakara 246
MUSA’dan sonra İsrailoğullarının / Yakub’un soyundan gelenlerin ileri gelenleri, neler yaptılar? Hani nebilerinden birine; “Bize bir hükümdar gönder de, Allah’ın izin verdiği şekilde savaşalım” demişlerdi. O; “Ya üzerinize savaş farz kılındığı halde, savaşmayacak olursanız?” demişti. Onlar; “Yurdumuzdan çıkarılmış, çocuklarımızdan uzaklaştırılmış olduğumuz halde Allah yolunda niye savaşmayalım” diye cevap vermişlerdi. Ama onlara savaş farz kılınınca içlerinden pek azı hariç, yüz çevirdiler. Allah zalimleri hakkıyla bilendir.
Bakara 247
Nebileri onlara; “Allah size Talût’u hükümdar olarak gönderdi” dedi. Onlar; “O bizim üzerimize nasıl hükümdar olabilir? Biz hükümdarlığa ondan daha lâyığız. Ona zenginlik de verilmemiştir” dediler. Nebi şöyle dedi: “Şüphesiz Allah onu sizin üzerinize (hükümdar) seçti onun bilgisini ve gücünü arttırdı.” Allah mülkünü (çalışmakla elde edilemeyen şeyleri yani; Nübüvveti ve Nebilere verilen Mucizeleri) dilediğine (insanların içinden seçtiği Nebilere) verir. Allah lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.
Bakara 248
Nebileri onlara şöyle dedi: “Onun (Talut’un) hükümdarlığının alâmeti, size o sandığın gelmesidir. Onda Rabbinizden bahşedilmiş bir güven duygusu ve Musa ailesi ile Harun ailesinin, geriye bıraktığı[Tevrat levhaları]ndan vardır. Onu melekler taşıyıp getirecektir. Eğer inanmış kimselerseniz, bunda şüphesiz sizin için kesin bir delil vardır.”
Bakara 249
TALÛT ordu ile hareket edince; “Şüphesiz Allah sizi[n gerçeğinizi] bir ırmakla açığa çıkaracaktır. Kim ondan içerse benden değildir. Kim onu tatmazsa işte o bendendir. Ancak eliyle bir avuç alan başka!” dedi. İçlerinden pek azı hariç, hepsi ırmaktan içtiler. Talut ve onunla beraber iman edenler ırmağı geçince (geride kalanlar): “Bugün bizim Calût’a ve askerlerine karşı koyacak gücümüz yok” dediler. Allah’a kavuşacaklarını kesin olarak bilen[ırmağı geçen]ler ise şu cevabı verdiler: “Allah’ın izniyle büyük bir topluluğa galip gelen nice küçük topluluklar vardır. Allah sabredenlerle / zorluğa tahammül edenlerle beraberdir.”
Bakara 250
(Talût’un askerleri) Calût ve askerleriyle karşı karşıya gelince şöyle dediler: “Ey Rabbimiz! Üzerimize (dik durmamızı sağlayacak) sabır yağdır, ayaklarımızı yere sağlam bastır ve şu kâfir kavme karşı bize yardım et.”